فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه: اختلال نافرمانی مقابله ای، شایع ترین اختلال دوران کودکی و نوجوانی است. وجود اختلال نافرمانی مقابله ای در دوران کودکی و نوجوانی، خطر طیف وسیعی از آسیبشناسی روانی آینده را در بزرگسالی ایجاد می کند . هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی گروهی و آموزش مهارت های اجتماعی-هیجانی بر شایستگی اجتماعی و پرخاشگری نوجوانان پسر دارای نافرمانی مقابله ای بود. روش: طرح پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش شبه آزمایشی از سری طرح های پیش آزمون – پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پسر با اختلال نافرمانی مقابله ای بودند که در سال تحصیلی 1402-1401 در دوره اول متوسطه شهر بابلسر مشغول به تحصیل بودند. نمونه پژوهش 45 نفر از دانش آموزان با اختلال نافرمانی مقابله ای بود که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی و گواه گمارده شدند. برای جمع آوری داده های پژوهش از پرسشنامه های شایستگی اجتماعی (کوهن و رسمن، 1972) و پرخاشگری (نواکو، 1986) استفاده شد. گروه آزمایشی طرحواره درمانی گروهی را منطبق با برنامه آموزشی (یانگ و همکاران، 2003) در طول 20 جلسه 60 دقیقه ای دریافت کردند. همچنین گروه آموزش مهارت های اجتماعی و هیجانی را منطبق با برنامه آموزشی (صدری دمیرچی، 1389) در 12 جلسه 90 دقیقهای دریافت کردند. برای تجزیه و تحلیل داده های پژوهش از نرم افزار SPSS.26 و روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری استفاده شد. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که بین میانگین نمرات پس آزمون شایستگی اجتماعی و پرخاشگری بین گروه های آزمایشی و گواه تفاوت معنی دار وجود دارد (05/0 > P ). نتایج آزمونهای تعقیبی بنفرونی نشان داد که بین طرحواره درمانی گروهی و آموزش مهارت های اجتماعی-هیجانی از نظر اثربخشی بر شایستگی اجتماعی و پرخاشگری نوجوانان پسر دارای نافرمانی مقابله ای تفاوت معنیداری وجود ندارد. نتیجه گیری: از طرحواره درمانی گروهی و آموزش مهارت های اجتماعی-هیجانی می توان برای ارتقای شایستگی اجتماعی و کاهش پرخاشگری نوجوانان پسر مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله ای بهره جست.