فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ترانه های عامیانۀ مرسوم در فارس از منظر نوع مخاطب گستره ای متمایز با دیگر اقلیم های ادب محلی دارد. یکی از گونه های اصلی ترانه های محلی فارس، متناسب با نوع مخاطب، آن دسته از اشعار است که برای کودکان و نوجوانان سروده شده و در زیر عنوان هایی چون: لالایی، ترانه های ناز و نوازش و ترانه های بازی و سرگرمی می توان آن ها را طبقه بندی کرد. از آن جا که تاکنون پژوهشی با موضوع بررسی ویژگی های قالبی و ساختاری در ترانه های کودکانۀ رایج در فارس و همچنین ارتباط ساختار و محتوای آن ها انجام نشده، در این مقاله، به روش تحلیل محتوا، قالب و نوع کارکرد موسیقایی، روایی و عناصر تکرارشوندۀ شکلی- لفظی در ترانه های کوکانۀ فارس تحلیل و بررسی شده است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که در سه گونۀ اصلی یادشده، شگردها و الگوهایی تکرار شونده و گاه متمایز در سرایش ترانه ها وجود دارد و هرچه از ترانه های مربوط به گروه سنی خردسال به کودک و نوجوان نزدیک می شویم از اهمیت موسیقی در ساختار ترانه ها کاسته و بر اهمیت روایت در آن ها افزوده شده است؛ همچنین فضای اشعار از تک صدایی به سمت فضایی گفتگومحور و به ندرت در برخی ترانه ها چندصدایی نزدیک شده که این ویژگی، با نوع قالب اشعار و طول آن ها و همچنین کاربرد ردیف، قافیه و التزام های موجود در ترانه ها رابطۀ مستقیم دارد