مدیریت شاخص در بازار سرمایه
نویسندگان
doi
10.71729/afi.2024.1088292چکیده
هدف: اساس و بنیه اقتصادی جوامع و ساختار اقتصادی آنها، وجود بازارهای مالی متعدد منجمله بورس است که بهواسطه نقش پُررنگ خود در تأمین مالی پیشرانها، در زمرة اساسیترین رُکن اقتصادی به شمار میروند. سنجههای انعکاس عملکرد شرکتها در این بازار، شاخصها است. لکن به دلایل عدیدهای گاهی اوقات دستخوش تغییرات تصنعی میشوند. شناسایی دلایل شکلگیری این آسیب در بازه زمانی 1397 الی 1400 هدف اصلی پژوهش است. روششناسی پژوهش: انجام پژوهش از سه مرحله تشکیل شده است: اول؛ با بهرهگیری از تحلیل تم، به بررسی شواهد موجود جهت احصاء عوامل کلیدی و انواع دستکاری در شاخصهای بورسی میپردازد. دوم؛ با استفاده از تکنیک دلفی دومرحلهای یافتههای جدیدی شناسایی و با یافتههای مرحلة نخست تجمیع و آن را به تأیید خبرگان میرساند. سوم؛ با بهرهگیری از فن دلفی- فازی، عوامل کلیدی بهدستآمده را با استفاده از نظر همان خبرگان، غربالگری مینماید. یافتهها: یافتههای پژوهش نشان میدهد بورس تهران مُستعد دستکاری در شاخصهاست و دستکاری و مدیریت شاخصها در آن به دو گونه کلی صورت میپذیرد: بخشی از آنها با اقدامات واقعی، اما همراه با نیت سوء بوده و بهعنوان مدیریت شاخص واقعی معرفی میشود و بخش دیگر آن نیز با اقدامات ساختگی و دارای نیت سوء میباشد که بهعنوان مدیریت شاخص مصنوعی دستهبندی و تشریح میشود. اصالت / ارزشافزوده علمی: نتایج این پژوهش میتواند در بازنگری و اصلاح دستورالعملها و چارچوب شفافیت اطلاعات در زمینه شاخصها مؤثر باشد. نوآوری محتوایی در شناسایی ابعاد و نحوة دستکاری شاخص بورس از دیگر دستاوردهای پژوهش است.
