تحلیل تاریخی-انتقادی بر ادعای شباهت دو محمد جهت تشکیک در روایات اسلامی از دیدگاه دکوین در کتاب آغاز ستایش علی و پیدایش جهان بینی عباسیان

نویسندگان

1 دانشجوی گروه علوم قرآن و حدیث، واحد خوی، دانشگاه آزاد اسلامی، خوی، ایران.

2 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

3 استادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوی، ایران.

doi
چکیده

یکی از رایج ترین خطاها در هر پژوهشی، دانش کم، اطلاعات ناقص و پیش‌فرض‌های نادرست پژوهشگر است که باعث می شود محقق نتواند ارزیابی درستی از مسأله خود داشته باشد. دریافت ها و تحلیل‌های اشتباهی که از فهم نادرست پژوهشگر از گزاره های مرتبط با موضوع مورد مطالعه منبعث می شود، می‌تواند نتایج و یافته ها را مخدوش و غیرقابل اتکا نماید. علاوه بر این، پیش‌داوری های پژوهشگر نیز می‌تواند جریان تحقیق را مختل کند. این پژوهش دیدگاه‌های یک‌جانبه‌گرایانه و تحلیل‌های ناشی از پیش‌فرض‌های ناصحیح دکوین درباره بخش عظیمی از منابع دین اسلام، یعنی روایات اسلامی، را با محور قرار دادن دیدگاه های او در کتاب آغاز ستایش علی و پیدایش جهان بینی عباسیان، بویژه در تشابه اسمی محمدبن عبدالله و محمدبن حنفیه به روش تحلیل تاریخی- انتقادی مورد بررسی قرار می‌دهد. یافته های پژوهش حاکی از آن است که تشکیک ناشی از پیش‌فرض‌های نادرست دکوین مبنی بر بی‌اعتباری مطلق روایات اسلامی، بر سراسر این کتاب سایه افکنده و اغلب مدعاهای نویسنده را تحت تأثیر قرار داده است. این در حالی است که اغلب شواهد و نمونه هایی که وی برای اثبات مدعای خود ارائه کرده، قابل نقد بوده و حتی در برخی موارد، از منظر روش شناختی و تحلیل تاریخی- روایی در برگیرنده بعضی نقص ها و تناقض های عدیده می‌باشد.