تحلیل هم‌نشینی تسبیح و تحمید در آیات قرآن

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری رشته علوم قرآن و حدیث، گروه حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامي، نجف آباد، ايران.

doi
چکیده

هم‌نشینی تسبیح با تحمید در برخی آیات قرآن رخ‌داده است و این موضوع آنجا اهمیت خویش را نشان می‌دهد که در دیگر آیات، تسبیح بدون تحمید بیان‌شده است. سؤال اساسی تحقیق آن است که علت همراهی تحمید با تسبیح دربرخی آیات و از طرفی عدم همراهی آن در آیات دیگر چیست؟ در این تحقیق به روش تحلیلی_توصیفی علت هم‌نشینی تسبیح با تحمید مورد تحلیل قرارگرفته و بررسی موضوع نشان داده است که تنها تسبیح دودسته بدون تحمید همراه شده است: خدا و مخلَصین. علت عدم هم‌نشینی تسبیح با تحمید از لسان خداوند و مخلَصین که به تعریف قرآن انبیاء الهی هستند آن است که غیر از خداوند که به تمامه به ذات خویش عارف است، تنها مخلَصین هستند که از عرفان والایی نسبت به ذات الهی برخوردار بوده و توصیف ایشان از صفات نقص در تسبیح به کمال نزدیک بوده و نیاز به تقیید تسبیح به تحمید ندارند؛ برخلاف دیگر مخلوقات همچون فرشتگان و رعد که به لحاظ نقص در معرفت، توانایی تسبیح حقیقی که نیازمند معرفتی بس والا نسبت به ذات الهی است نداشته و باید تسبیح ایشان از صفات نقص با تحمید الهی صورت پذیرد و بر این اساس تسبیح ایشان با تحمید الهی همراه¬گردیده است.