پدیدارشناسی تربیت دینی کودک در آموزه‌های علوی با نگاهی تطبیقی به دیدگاه معنوی‌نگر پالمری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری الهیات و علوم قرآن و حدیث، واحد سمنان،دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان،ایران

2 استادیار الهیات و فلسفه و کلام ، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان،ایران(نویسنده مسئول)

3 دانشیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی، سمنان،ایران

doi
چکیده

تربیت دینی کودک در گفتمان اسلامی و به‌ویژه در آموزه‌های علوی، جایگاهی ویژه دارد. در نگاه علوی، تربیت دینی از خاستگاه توحیدی آغاز شده و تا مراحل خودسازی، محبت به خداوند، توجه به فطرت، مرگ‌آگاهی، و عمل دینی ادامه می‌یابد. امام علی (ع)، با بهره‌گیری از بیانی حکیمانه، به ترسیم مراحل و مبانی تربیت دینی کودکان می‌پردازد؛ از جمله ضرورت استفاده از فرصت کودکی، تقویت محبت خداوند، ایجاد زمینه فهم اخلاقی، و رشد عاطفه دینی و... از سوی دیگر، پالمر(Parker J. Palmer) از اندیشمندان معاصر در حوزه تعلیم و تربیت معنوی، در تربیت معنوی‌نگر خود، بر تجربه درونی، سکوت، توجه، تأمل، شهود معنوی و رابطه کودک با هستی و معنابخشی به زندگی تکیه دارد. هدف این مقاله، تحلیل پدیدارشناسانه مبانی و مؤلفه‌های تربیت دینی کودک در آموزه های امام علی(ع) با تأکید بر نهج‌البلاغه و مقایسه آن با مؤلفه‌های تربیت معنوی از دیدگاه  پالمری است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی و مقایسه‌ای است. یافته‌ها نشان می‌دهد گرچه هر دو رویکرد در برخی مؤلفه‌ها چون فطرت‌گرایی، توجه به معنا، و...اشتراکاتی دارند؛ اما آموزه‌های علوی با تأکید بر عقلانیت هدایت‌شده، انس با قرآن، حب اهل بیت، و مسئولیت‌پذیری اخلاقی ابعاد کامل‌تری نسبت به رویکرد پالمری دارد و ضمن پذیرش ابعاد معنوی، رویکردی الهی، جامع، و هدایت‌محور را دنبال می‌کند.