گفتمانکاوی تطبیقیِ متن به مثابۀ تحلیل جامع قرآن و مطالعات قرآنی (موردکاوی آیه 30 و 31 سوره نور و تفاسیر منتخب)
نویسندگان
1 استاد دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشجوی دکتری زبان و وادبیات عرب دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشیار دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.30513/qd.2021.1822.1374چکیده
گفتمانکاوی تطبیقی بین قرآن و مطالعات قرآنی میتواند به عنوان یک ارزیابی جامع و روشمند به کار رود. در این شیوه با تأکید بر هموزنی و همجهتی قرآن و اثر مربوطه، میتوان قضاوت کرد که نظام کلی اثر با نظام کلی قرآن هماهنگ باشد. در این نوشتار، گفتمان دو آیه 30 و 31 سورۀ نور و گفتمان تعدادی از تفاسیر معاصر به صورت تطبیقی و با روش توصیفی ـ تحلیلی بررسی شد و در ذیل دو مقولۀ مهمِ کلمۀ کانونی و زمینۀ گزینش کلمات به فرایند ترکیب واژگان پرداخته شد و سپس در بخش جمله و سیاق، ملاحظات مهم گفتمانی موجود در متن، به صورت تطبیقی کاویده شد. در نهایت در سیاق مردان مؤمن، پدیدۀ «امر بدون امر» و نقش ارجاعی و تغییر دلالی دیده شد و در سیاق زنان مؤمن، گسترۀ شناختی قابل تأملی ملاحظه گشت و در نهایت، در بخش مشترک، نقش انسجامی و مرکز مرجعیت رؤیت گردید.