فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آثار، نقش‌نگاره‌های عناصر طبیعی و وجود آیین‌های کهن در سیستان، نشان‌دهندۀ تاریخی دیرینه است که می‌توان گفت نشان‌دهندۀ مجموعه‌ای از فرهنگ، هنر و سنت‌هایی است که بن‌مایه‌های تاریخی آن تا امروز در جغرافیای این حوزه بر جای مانده است. ماندگاری مثلث قدسی درخت، آتش و سنگ در کنار زیارتگاه‌ها، نمودی از قدرت جادویی این پدیده‌ها در محیط اجتماعی است. اما چگونه و چرا مثلث آیینی در این منطقه وارد شده و پایدار مانده است؟ پاسخ به این پرسش را باید در تاریخ کهن این ناحیه جست. سه جنبۀ ورود مهاجران، دین بِهی (مزدیسنا) و اقلیم را می‌توان عامل مؤثری در سنت‌های رایج این جغرافیا دانست. حوزه سیستان در جایگاه مرکز ارتباطی بین شرق و غرب، بستری مناسب برای پاره‌ای آیین‌های کهن بوده است. در این منطقه از یک طرف درخت به‌مثابۀ پدیدۀ کیهانی با حیات معنوی پیوندی ناگسستنی دارد؛ از طرف دیگر آتش عنصری پاک در زندگی فردی و اجتماعی مردم است که شکل نمادین خود را حفظ کرده است؛ سنگ‌های خاص نیز پدیده‌های مقدسی برخوردار از نیروی پنهان و اسرارآمیز هستند که می‌توانند حیات مردم این منطقه را تحت تأثیر قرار دهند.