معضل کرونا در آیینه حقوق بین الملل معاصر

نویسندگان

1 استاد گروه حقوق بین الملل دانشگاه شهید بهشتی تهران

2 استاد گروه حقوق بین المللی دانشگاه شهید بهشتی تهران

3 استادیار دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی تهران

4 دانشجوی دکتری حقوق حقوقی بین الملل دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22034/jlr.2020.185072.1639
چکیده

چکیده: شیوع ویروس کرونا بحرانی بین المللی است که در طول یکصدسال گذشته بی سابقه بوده است. این ویروس برای نخستین بار در ووهان چین در اوایل دسامبر 2019 گزارش گردید و دامنه آن به تدریج،کل جهان را درنوردید. در چنین شرایطی، کارآمدی حقوق بین الملل در حفظ جان آدمیان و ارتقاء حق بر سلامت به محکِ آزمونی سخت گذاشته شده است. مهمتر آنکه، به تعبیر کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد (میشل باشله)، کرونا به معیاری برای آزمون جامعه بین المللی بدل گردیده است. مقاله حاضر نحوه مواجه حقوق بین الملل با بحران ناشی از کرونا را در سه عرصه مختلف تحلیل خواهد نمود: در وهله نخست، سهم سازمان جهانی سلامت (بهداشت) درمقام مسئول اصلی حفظ سلامت آدمیان در مقابله با شیوع ویروس کرونا تحلیل خواهد شد. در وهله دوم، مسئولیت بین المللی دولت ها در تضمین حق بر سلامت به منظور تعیین میزان کارآمدی حقوق بین الملل سنجیده خواهد شد. در وهله سوم، تعلیق حق های بشری به علت وضعیت اضطراری ناشی از شیوع کرونا در محک آزمون نظام بین المللی حقوق بشر قرار خواهد گرفت. در هریک از سه عرصه پیش گفته، پرسش آن است که ساختار وستفالیایی حقوق بین الملل تا چه حد برای مقابله با بحران های بین المللی و حفظ کرامت آدمیان کارآمد است. کلید واژه ها: کرونا، کارآمدی حقوق بین الملل، سازمان جهانی سلامت، مسئولیت بین المللی دولت ها، وضعیت اضطراری