بازتاب حضور زن در دوبیتیهای عامیانۀ شهرستان سوادکوه
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران.
doi
10.30495/irll.2019.667862چکیده
زن به عنوان نیمی از جمعیت جهان و عنصر زایای آفرینش، مدام زیر ذرهبین و بیمهری مردان و حکومتهای برآمده از آنان بوده است. در اسطورهها و افسانههای ملل مختلف نسبت به این جنس لطیف، بیمهری های فراوانی شده است. چه بسا برای دور نگه داشتهشدن از مواهب زندگی، دچار حبس و تبعید گشته یا برای اثبات وجود خویش آزمونهای خطرناکی را از سر گذرانده است. دوبیتیهای عامه، یکی از دلانگیزترین قالب های شعری ادبیات عامیانه است که مخاطبِ تمام گویشهای ایران، میتواند به آسانی با آن ارتباط برقرار کند. صداقت و بی آلایشی سرایندگان، زبان پاک و تصاویر بدیع و دلکشی که در دوبیتیهای عامیانه موج میزند از این قالب شعری، قالبی دلپذیر و فراگیر ساخته است. در این پژوهش که به شیوۀ توصیفی- تحلیلی و روش کتابخانهای -میدانی نگاشته شده است، سعی شده تا بازتاب حضور زن در دویست دوبیتی عامیانۀ شهرستان سوادکوه مورد پژوهش قرار گیرد. یافتههای پژوهش، گویای آن است که زنان یا خود سرایندۀ شعراند یا مورد خطاب واقع میشوند. حضور زن در دوبیتیها پررنگ تر از مردان است. این حضور به دلیل دوست داشتن یا دوست داشته شدن و همین طور مادر بودن، بسیار برجسته دیده شده است. زن به عنوان معشوق از سه منظر مورد بررسی قرار گرفته است؛ زن به عنوان معشوقی چشمانتظار، معشوقی شکرگزار و معشوقی نصیحت گر. بازتاب حضور زن در نقش نفرینکننده به دلیل ستمی که بر وی رفته است، پربسامد دیده شده است. گاهی اوقات، زن خالق کارآواهاست.گاهی نیز واسطه میشود تا کاری بزرگ را به سرانجام برساند.