چشم‌انداز پژوهش‌های ایرانی در بهینه‌سازی سبد سهام: تحلیلی بر پایه علم‌سنجی مبتنی بر وب آو ساینس

نویسندگان

1 گروه مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی بیرجند، بیرجند، ایران.

doi
10.71729/afi.2025/1225470
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف ترسیم تصویری جامع از وضعیت، روند تحول و ساختار علمی پژوهش‌های ایران در حوزه «بهینه‌سازی پورتفو» طی سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ انجام شده است تا ضمن شناسایی الگوهای همکاری و خوشه‌های مفهومی، شکاف‌های پژوهشی موجود آشکار گردد. روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد علم‌سنجی و با استفاده از داده‌های پایگاه وب آو ساینس انجام شد. کلیدواژه‌های «portfolio optimization» و «portfolio selection» همراه با وابستگی سازمانی ایران جستجو گردید. داده‌ها پس از پالایش، با نرم‌افزارهای وس ویوور و بیبلیومتریکس تحت تحلیل‌های هم‌رخدادی، هم‌تألیفی و هم‌استنادی قرار گرفتند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد ادبیات ایران از مدل‌های کلاسیک میانگین-واریانس به سمت مدل‌های مقاوم، الگوریتم‌های تکاملی و یادگیری ماشین حرکت کرده است. مجلات هسته عمدتاً در حوزه تحقیق در عملیات و محاسبات نرم متمرکزند و سهم مجلات مالی محدود است. شبکه هم‌تألیفی حاکی از شکل‌گیری خوشه‌های پژوهشی داخلی قوی و در عین حال ضعف همکاری‌های بین‌المللی است. اصالت / ارزش‌افزوده علمی: این پژوهش برای نخستین بار نقشه دانشی جامع از پژوهش‌های ایرانی بهینه‌سازی پورتفو ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که با وجود بلوغ علمی داخلی، ارتقای اثرگذاری جهانی نیازمند گسترش همکاری‌های فرامرزی و تقویت حضور در مجلات مالی معتبر است.