فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه‌های اخیر، گرم شدن زمین و تغییرات آب و هوایی باعث تغییر شدت و مدت بارندگی‌‌ها شده و در نتیجه، خطر سیل به یک تهدید برای زندگی، اموال و زیرساخت‌ها تبدیل شده است. بنابراین، تجزیه و تحلیل حساسیت به سیل‌‌خیزی برای پیش‌ گیری و کاهش رویدادهای مخاطره آمیز آینده ضروری به نظر می رسد. در تحقیق حاظر هدف آن است که ابتدا ارتباط شش پارامتر مورفومتریک با حساسیت به سیل زیرحوضه‌های منطقه مورد مطالعه بررسی شده و نقشه حساسیت به سیل با در‌نظرگرفتن پارامترهای مورفومتریک تهیه شود و سپس نتایج به‌دست آمده با سیل‌خیزی به‌‌دست آمده از روش استدلالی مورد مقایسه قرار گیرد. برای این‌منظور از ابزارArc Hydro در محیط Arc-GIS برای استخراج شبکه زهکشی و 33 زیرحوضه در حوضه کبار-فردو واقع در استان قم استفاده شد. سپس رتبه کل هر حوضه با جمع کردن تمام امتیازات به‌دست آمده برآورد شد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد مناطق با حساسیت زیاد، متوسط، کم و خیلی کم به سیل به‌ترتیب0.49% ، 47.79 % ، 42.87 % و 8.85 % منطقه را شامل می‌شوند. همچنین مقادیر دبی حداکثر در هر زیرحوضه با استفاده از روش استدلالی محاسبه و رتبه‌بندی حوضه‌ها بر اساس آن انجام گرفت. ضریب همبستگی اسپیرمن برآورد شده بین رتبه سیل‌خیزی روش استدلالی و روش مورفومتریک ( 0.601 ) نشان دهنده رابطه مثبت بین رتبه سیل‌خیزی این دو روش در سطح اعتماد 99% است. مطالعه حاضر نشان داد که تجزیه و تحلیل مورفومتریک می‌تواند برای کمک به تصمیم‌گیرندگان در شناخت توزیع مکانی خطر سیل و تدوین استراتژی‌های مهار سیل به‌منظور تقلیل اثرات منفی آن بر ساکنان و زیرساخت‌ها مورد استفاده قرار گیرد.