فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از پژوهش حاضر بررسی تغییرات خودهمبستگی فضایی میانگین سالانه ­ی تراکم برف پهنه ­ی شمال غرب ایران است. برای این منظور ابتدا داده­ های سالانه­ ی تراکم برف طی دوره­ ی آماری 2022- 1982 از پایگاه داده ECMWF/EAR5 با تفکیک 0.25 ×0.25 درجه اخذ، و سپس به چهار دوره ده ساله تقسیم شد. به منظور تحلیل تغییرات خودهمبستگی فضایی، شاخص ­های موران جهانی و تحلیل لکه ­های داغ (گتیس- آرد جی) در سطح معنی­ داری 90، 95 و 99 درصد مورد استفاده قرار گرفت. همچنین برای بررسی تأثیر بارش­ های فرین بر تغییرات سطح تراکم برف از شاخص آماری صدک 99 استفاده شد و بر اساس این شاخص نسبت به تعیین آستانه ­ی برف فرین هر یک از ایستگاه ­های سینوپتیک منطقه طی دهه ­ی اخیر (2018- 2009) و نیز بازه­ زمانی کل دوره­ ی آماری (2018- 2000) اقدام شد. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که در منطقه مورد مطالعه تراکم برف دارای خودهمبستگی فضایی و الگوی خوشه ای شدید است. با آستانه تراکمی کم­تر از 0.10 کیلوگرم بر متر مکعب، از دهه اول تا پایان دهه چهارم از پهنه (تعداد پیکسل) و مقدار تراکم برف شمال غرب کاسته شده است. نتایج حاصل از بررسی تغییرات بارش ­های فرین در صدک 99 نشان داد که میزان این نوع بارش در طی دهه آخر مورد مطالعه افزایش چشمگیری داشته و این موضوع سبب شده است تا تراکم برف در دهه آخر نسبت به دهه ­های اول تا سوم افزایش نسبی داشته باشد، هر چند در حالت کلی میزان تراکم برف در کل گستره شمال غرب در طی چهار دهه اخیر کاهش محسوسی داشته است.