بررسی تصاویر زبانی گویش وارکی با رویکرد زبان شناسی زیستمحیطی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه جهرم.
2 استادیار گروه زبانشناسی دانشگاه جهرم
doi
10.30495/irll.2021.1925462.1426چکیده
زبان شناسی زیست محیطی از علوم میانرشته ای است که اخیراً مورد توجه بسیاری از پژوهشگران قرار گرفته است. اهمیت محیط زیست در زندگی روزمرۀ اهالی نقاط مختلف به گونه ای است که در زبان روزمره و اصطلاحات و ضربالمثل های مردم با گویش های مختلف نمود پیدا کرده است. در این مقاله سعی شده است ردّ پای محیط زیست در اصطلاحات و ضربالمثل های گویش وارکی با رویکرد زبان شناسی زیستمحیطی واکاوی شود. روش تحقیق بدین گونه بود که با استفاده از مکالمه و مصاحبه با هشت گویشور بومی، اصطلاحات روزمره جمع آوری شد. گویشوران شامل 4 زن و 4 مرد بین 38 تا 80 ساله بودند. پس از جمع آوری داده ها، آوانگاری داده ها انجام شد و سپس با توجه به رویکرد زبان شناسی زیست محیطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. تصاویر زبانی زیست محیطی بیشتر شامل تشبیه، تمثیل و ضربالمثل و کنایه است. در خلق این تصاویر از ویژگیهای حیوانات و گیاهان استفاده شده است؛ البته درصد استفاده از ویژگیهای حیوانات بسیار بیشتر از ویژگیهای گیاهان بوده است. تصاویر مربوط به حیوانات خود در دستهبندیهایی از قبیل ظاهر حیوان و رفتار حیوان قرار گرفته و شامل حیواناتی چون گوسفند (بره، میش)، الاغ، گاو، گوساله، سگ، بز، خرس، گراز، گرگ، مرغ، قوچ، گربه و شتر و حشرات می شود. ویژگی های جسمانی حیوانات شامل چاقی، لاغری، قدرت، ضعف، زشتی، زیبایی و غیره و ویژگی های رفتاری که بیشتر در این تصاویر دیده می شود شامل تندروی، کندروی، عصبانیت، انزوا، سماجت، نادانی، موذی گری و غیره می شود.