تحلیل تأثیر فناوری‌های نوین بر توسعه شهرهای هوشمند

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 مربی دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

3 استادیار دانشکده علوم خانواده، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری کارآفرینی، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22131/sepehr.2025.2057964.3135
چکیده

با گسترش شهرنشینی و افزایش چالش‌های مرتبط با مدیریت شهری، شهرهای هوشمند به‌عنوان رویکردی نوین برای بهینه‌سازی خدمات و ارتقای کیفیت زندگی مطرح شده‌اند. فناوری‌هایی همچون هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء، داده‌های کلان و شبکهG5 نقش مهمی در بهبود فرآیندهای شهری، افزایش بهره‌وری و ایجاد توزیع عادلانه‌تر منابع دارند. هدف این پژوهش، شناسایی و اولویت‌بندی مهم‌ترین فناوری‌های مؤثر بر توسعه شهرهای هوشمند و بررسی میزان توافق خبرگان درباره اهمیت و قابلیت به‌کارگیری آن‌ها در مدیریت شهری است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و توصیفی - تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و پرسشنامه گردآوری شده اند. برای تحلیل داده‌ها، روش دلفی فازی در دو مرحله متوالی اجرا و پرسشنامه‌ها میان 30 خبره حوزه فناوری‌های شهری توزیع شد. سپس با استفاده از ضریب تغییرات و تکنیک‌های فازی، میزان اجماع نظرات ارزیابی شد.یافته‌ها نشان می‌دهند که هوش مصنوعی و داده‌های کلان بیشترین تأثیر را در بهینه‌سازی مصرف انرژی، ارتقای تصمیم‌گیری‌های شهری و بهبود کیفیت خدمات داشته و بالاترین سطح اجماع را میان خبرگان کسب کرده‌اند. در مقابل، اینترنت اشیاء با وجود پتانسیل بالا، به دلیل فقدان استانداردهای فنی یکپارچه و ضعف زیرساخت‌های امنیتی، در برخی شاخص‌ها با چالش مواجه بوده است. همچنین شبکهG5 به‌عنوان زیرساخت ارتباطی کلیدی، نقشی مهم در مدیریت بحران، حمل‌ونقل هوشمند و خدمات سلامت از راه دور ایفا می‌کند. بر اساس نتایج، توسعه زیرساخت‌های امنیتی، استانداردسازی اینترنت اشیاء و سرمایه‌گذاری هدفمند در فناوری‌های نوین برای تحقق شهرهای هوشمند ضروری هستند. پیشنهاد می‌شود مطالعات آینده با رویکردی مقایسه‌ای و بومی‌سازی سیاست‌ها، ابعاد اجتماعی و فرهنگی استقرار فناوری‌های شهری را نیز مورد بررسی قرار دهند.