بهبود شناسایی اخبار جعلی با استفاده از روش‌های یادگیری ماشین

نویسندگان
doi
10.22034/tjee.2026.68653.5067
چکیده

گسترش سریع اخبار جعلی در پلتفرم‌های دیجیتال به چالشی جدی در جوامع امروزی تبدیل شده و بر افکار عمومی، ثبات سیاسی و اعتماد اجتماعی تأثیرگذار است. با وجود پژوهش‌های گسترده، بسیاری از روش‌های موجود در تشخیص اخبار جعلی از ضعف در تعمیم‌پذیری، مقاومت پایین در برابر متون کوتاه و نویزی، و وابستگی به ویژگی‌های مهندسی‌شده دستی رنج می‌برند. در این پژوهش، یک چارچوب ترکیبی نوین برای تشخیص اخبار جعلی ارائه می‌شود که انتخاب ویژگی مبتنی بر مجموعه‌های فازی–تقریبی کرنلی (KFRS) را با یک سامانهٔ تجمعی دومرحله‌ای متشکل از مدل‌های یادگیری عمیق و یادگیری ماشین کلاسیک تلفیق می‌کند. در این چارچوب، شبکه‌های LSTM و Bi-LSTM در کنار رگرسیون لجستیک، ماشین بردار پشتیبان و XGBoost به‌کار گرفته شده و از راهبردهای رأی‌دهی نرم و Stacking برای بهره‌گیری از قابلیت‌های مکمل آن‌ها استفاده می‌شود. مؤلفهٔ KFRS با مدیریت عدم‌قطعیت و کاهش نویز، نقش مؤثری در بهبود بازنمایی ویژگی‌ها، به‌ویژه برای متون کوتاه، ایفا می‌کند. همچنین،嵌ه‌سازی واژگانی Skip-Gram به‌منظور استخراج روابط معنایی میان واژگان مورد استفاده قرار گرفته است. ارزیابی چارچوب پیشنهادی بر روی سه مجموعه‌دادهٔ معیار LIAR، FakeNewsNet و FakeEdited نشان‌دهندهٔ عملکرد پایدار و بهبود قابل‌توجه معیارهای Recall و F1-score است. نتایج حاصل بیانگر کارایی، پایداری و قابلیت کاربرد عملی روش پیشنهادی در تشخیص اخبار جعلی در دنیای واقعی است.