فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مَثَل‌ها از شاخص‌ترین گونه‌های ادب عامه و عصارۀ فکری و فرهنگی جوامع بشری هستند که همواره گسترۀ پژواک باورها، اندیشه‌ها، احساسات، آلام، آرزوها، آرمان‌ها و آداب و رسوم اقوام گوناگون بوده‌اند. مثل‌ها‌ ویژگی‌های متعدد دارند که از مهم‌ترین آن‌ها، جنبۀ اندرزی است. لک‌ها از اقوام اصیل و بافرهنگ ایرانی به شمار می‌‎آیند که بیشتر در مناطقی از غرب و جنوب غرب کشور سکونت دارند. این گروه ایرانی به زبان لکی سخن می‌گویند و از ادب شفاهی غنی، خاصه در بخش مثل‌ها، برخوردارند. در این پژوهش که روشی توصیفی- تحلیلی دارد و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و داده‌های میدانی صورت گرفته است، جایگاه اندرز و نیز مهم‌ترین مقوله‌های آن در مثل‌های مردم لک‌زبان شهرستان دلفان، بررسی و تحلیل شده است. دستاورد پژوهش دلالت بر بسیاری و گوناگونی مفاهیم اندرزی در محتوا و درون‌مایۀ مثل‌ها دارد که خود نشانی از اندرزگرایی و پندآموزی در زندگی قوم لک است. تنوع موضوعی اندرز و تعلیم در مثل‌های لکی مشتمل بر ده مقولۀ مهم در حوزه‌های گوناگون زندگی است که عبارتند از: فضیلت‌های اخلاقی و سفارش به آن‌ها، نهی از رذیلت‌های اخلاقی، آموزه‌هایی دربارۀ تدبیر امور، مسئولیت‌ها و مشکلات، آموزه‌هایی دربارۀ تربیت فرزند، آموزه‌هایی دربارۀ رفت‌وآمدها، روابط و تعاملات اجتماعی، آموزه‌هایی دربارۀ روزی و معیشت، آموزه‌هایی دربارۀ زبان و سخن، آموزه‌هایی دربارۀ شراکت و مسائل اقتصادی، آموزه‌هایی دربارۀ کار، کوشش و اغتنام فرصت و آموزه‌هایی دربارۀ همنشینی، دوستی و دشمنی. در این جستار، 50 مثل لکی مرتبط با این مقوله‌ها انتخاب، بررسی و تحلیل شده است.