بررسی فرایندهای تضعیف در گویش سیستانی با رویکرد بهینگی
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبانشناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
2 کارشناس ارشد زبانشناسی همگانی، گفتاردرمانگر ادارۀ آموزش و پرورش خراسان جنوبی، سَرایان، ایران.
3 دانشجوی دکترای زبانشناسی همگانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
doi
10.30495/irll.2023.1984675.1563چکیده
هدف پژوهش پیشِ رو توصیف و تحلیل برخی از فرایندهای واجی تضعیف با رویکرد بهینگی در گویش سیستانی است. روش مورد استفاده در این پژوهش توصیفی- تحلیلی است. به این منظور، ده گویشور مرد، مسن، کمسواد و روستایی به صورت تصادفی انتخاب شدند و دادههای زبانی با استفاده از ضبط گفتار آزاد و مصاحبه و منابع کتابخانهای موجود جمعآوری شد. سپس، دادههای مورد نظر، از جملههای ضبطشده استخراج و براساس الفبای دستگاه آوایی بینالمللی آوانگاری شدند و فرایندهای واجی تضعیف در گویش سیستانی طبقهبندی گردیدند. در گام بعدی، محدودیت های بهکاررفته در پیکرۀ زبانی براساس واجشناسی بهینگی استخراج شدند. در نهایت، محدودیتهای استخراجشده از هر فرایند واجی در جداول مخصوص نظریۀ بهینگی توصیف و تحلیل شدند. براساس تحلیلهای انجامشده میتوان نتیجه گرفت که فرایند واجی تضعیف در گویش سیستانی در چارچوب نظریۀ بهینگی قابل تحلیل و تبیین است و این که بیشترین محدودیتهای پایایی که در این گویش نقض می شود، محدودیت ضد حذف (MAX) و محدودیت همانندی، مختصههای جایگاه و شیوۀ تولید IDENT(place & manner) هستند. همین طور وجود خوشۀ همخوانی و وجود پایانه در این گویش، ساخت نشاندار تولید میکند.