بررسی هنجارگریزی گویشی و برجستهسازی واژگان محلی درآثار حسین پناهی
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی، واحد بردسیر، دانشگاه آزاد اسلامی، بردسیر، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد انار، دانشگاه آزاد اسلامی، انار، ایران
3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد انار، دانشگاه آزاد اسلامی، انار، ایران
doi
چکیده
کاربرد واژگان محلی و عامه یکی از عناصر زبانی شعر معاصر است، بهگونهای که در شعر معاصر آن تمایزی که بین واژگان ادبی و غیر ادبی وجود داشت، به چشم نمیخورد. حضور زبان و واژههای محلی و عامه در شعر باعث نوعی هنجارگریزی و برجستهسازی شد که آن را هنجارگریزی گویشی گویند. هنجارگریزی در گویش به شاعر این امکان میدهد ساختهایی از گویشی غیر از زبان هنجار به اثر ادبی خود وارد کند. حسین پناهی شاعری از استان کهگیلویه و بویراحمد است که از شگردها و تکنیکهای هنجارگریزی برای خلق شعر و جذاب کردن متن و مشتاق کردن مخاطب بهره گرفته. این پژوهش که از روش توصیفی- تحلیلی برای تبیین هنجارگریزی گویشی، واژگان محلی در اشعار پناهی استفاده کرده است، و به دنبال بررسی هنجارگریزی گویشی و کاربرد واژگان محلی در آثار پناهی است. به این منظور مجموعه شعری من و نازی، چشم چپِ سگ در هفت دفتر و برخی از آثار نثر وی از جمله خروسها و ساعتها، بیبی یون، دو مرغابی در مه و چیزی شبیه زندگی مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که بیشترین بسامد هنجارگریزی گویشی در مجموعه ساعتها و خروسها 22 مورد و من و نازی 16 مورد به دست آمد. ولی در آثار دورۀ دوم بیشترین بسامد هنجارگریزی در مجموعهبی بییون بیش از 130 مورد و نمیدانمها 22 مورد به دست آمد. میتوان به این نتیجه رسید که در این دوره یکی از عوامل روی آوردن شاعر به هنجارگریزی مسائل سیاسی و اجتماعی جامعه بوده است.
