مقایسه ساختار جنگل‌ در توده‌های شاخه‌زاد بلوط با تراکم و آمیختگی متفاوت (بررسی موردی: جنگل‌های نوژیان خرم‌آباد)

نویسندگان

1 استادیار، گروه جنگلداری، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

2 استادیار، گروه جنگلداری، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

3 دانشجوی دکترای جنگلداری، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

4 استادیار، گروه جنگلداری، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

5 استادیار، گروه جنگلداری، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

6 استادیار، گروه جنگلداری، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

doi
چکیده

این پژوهش در جنگل­های نوژیان خرم­آباد انجام شد و توده­های دچار تخریب (تنک) با توده­های کم­تر تخریب­یافته (متراکم) از سه جنبة ساختاری تنوع گونه­ای، الگوی مکانی و تنوع ابعاد مورد مقایسه قرار گرفتند. ابتدا بر اساس اطلاعات موجود و جنگل‌گردشی، دو طبقة تراکمی کمتر و بیشتر از 35 درصد از نظر تراکم تاج‌پوشش مرزبندی شد. سپس در هرکدام از لکه­ها 10 قطعه‌نمونه یک هکتاری با شرایط فیزیوگرافی مشابه، برداشت شد. تنوع­گونه­ای در این توده­ها کم است اما به­طورکلی تنوع در توده­های کمتر تخریب­یافته بیشتر از توده­های تنک است. از بین شاخص­های تنوع گونه­ای، شاخص مارگالف بیشترین تفاوت را نشان داد. در ارتباط با الگوی پراکنش، شاخص­های میانگین جهت و زاویه یکنواخت نتایج مشابهی مبنی بر پراکنش تصادفی اغلب گونه­ها در هر دو نوع توده نشان می­دهند. بر اساس شاخص چیرگی گونه­های بلوط ایرانی، کیکم و گلابی وحشی غالب و دیگر گونه­ها مغلوب­ هستند. به­طورکلی میانگین شاخص تمایز بیانگر تفاوت زیاد تاج­پوشش در توده­های مختلف است که این اختلاف در توده­های متراکم بیشتر است. بر اساس نتایج، ساختار توده­های کمتر تخریب­یافته از جنبه­های مختلف در وضعیت مطلوب­تری قرار دارد. ازآنجاکه شرایط فیزیوگرافی این توده­ها مشابه است، می­توان عوامل انسانی را علت اصلی تفاوت آشکار این توده­ها دانست و در صورت کاهش این عوامل و همچنین حفاظت و حمایت توده­های تخریب­یافته، وضعیت این توده­ها به حالت مطلوب­تر سوق داده شود.