بررسی پسوندهای تصغیر و تحبیب در برخی از گویش‌های مرکزی رایج در استان اصفهان

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، تهران، ایران

doi
چکیده

گویش‌های مرکزی از دستۀ زبان‌ها و گویش‌های نو غربی شمالی هستند که در منطقه‌ای وسیع از همدان تا یزد گونه‌هایی از آن‌ها رواج داشته و دارد. ازجمله اعضای شاخص گویش‌های مرکزی گونه‌هایی هستند که در نقاط گوناگون استان اصفهان تکلم می‌شوند. هرچند این گویش‌ها امروزه به‌لحاظ واژگانی و دستوری تحت تأثیر زبان فارسی قرار گرفته‌اند و رفته‌رفته رو به خاموشی گذارده‌اند، هنوز ویژگی‌های متمایزی نسبت به زبان فارسی دارند و برخی عناصر زبانی مشترک در میان آن‌ها وجود دارد که در زبان فارسی کاربردی ندارد یا کم‌کاربرد است. ازجملۀ این عناصر زبانی می‌توان به پسوندهای تصغیر در گویش‌های این مناطق اشاره کرد که نسبت به فارسی متفاوت است و علاوه ‌بر تصغیر، گاه در ساخت اسامی تحبیبی هم به‌کار می‌روند. در عین حال، کاربرد این پسوندها به‌لحاظ بسامد، در گویش‌های مرکزی رایج در استان اصفهان نیز یکسان نیست و برخی از این پسوندها در برخی از گویش‌های معمول در این استان کاربرد بیشتری دارد. در این نوشتار، پسوندهای تصغیر در برخی از گویش‌های مرکزی رایج در استان اصفهان معرفی و تا حد امکان سابقۀ تاریخی و کاربرد آن‌ها در ساخت اسامی تحبیبی بررسی شده است.