فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از گونه‌های ادبیات شفاهی، سروده‌های عامیانه و لالایی‌هایی هستند که مادران با لحن خاصی در کنار گهوارۀ فرزندان خودزمرمه می‌کنند. مادران، لالایی را نه فقط برای خواباندن و آرام کردن کودک می‌خوانند بلکه در کنار آن، روح خود را تسکین بخشیده و زبان حال خود را بیان می‌کنند. هر قوم، گروه و جمعیّتی، متأثر از شرایط تاریخی، جغرافیایی و فرهنگی، دارای لالایی­‌های خاصّی است که سندی ارزشمند در مطالعات زبان و گویش، موسیقی، ادبیات و تاریخ به شمار می‌­آید . لالایی­‌ها به‌دلیل داشتن محتوایی قابل تأمل و ظرفیت‌های متنوع، بستری مناسب برای تحقیق و پژوهش‌اند. در این پژوهش به شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی، لالایی­‌های شهر دهاقان که به روش میدانی گرد آمده‌­انـد همراه با مضامین آن­‌ها بررسی و تحلیل شده است. نتایج تحقیق نشان می­‌دهد که هرچند لالایی، ابزاری برای آشناساختن کودک با زندگی و محیط پیرامون اوست اما مضامین لالایی‌­ها متأثر از شرایط عاطفی مادر است به‌­طوری­‌که گاه لالایی­‌ها بیشتر بیان گله­‌گزاری و شکایات مادر از تلخکامی­‌ها و ناکامی­‌های زندگی است. لالایی‌های دهاقان مضامین متنوعی دارند؛ مضامینی که گاهی فرصت و رخصت پرداختن به آن­‌ها در جامعۀ مردسالار  وجود نداشته است؛ از جمله ابراز غم و اندوه و نگرانی و عشق. شاخص‌­هایی مانند گل، درخت، قرآن، زیارت، علی(ع)، خدا، برادر، بلبل، سفر و بابا در این لالایی‌­ها پربسامد هستند.