مطالعۀ استعاره‌های مفهومی در اصطلاحات گویش لیراوی در چهارچوب زبان‌شناسی شناختی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.

2 استادیار گروه زبان‌شناسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استادیار گروه زبان انگلیسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.

doi
10.83078/adabemahali.2024.996381
چکیده

علوم‌ شناختی، مطالعهٔ علمی ذهن و هر آنچه که نمودهای هوشمندی و آگاهی هستند؛ مانند تفکر، ادراک، حافظه، احساس، استدلال و نیز تمام روندهای ناآگاهانهٔ شناختی‌اند. زبان‌شناسان شناختی، بر اساس برداشت‌های جدید سه دههٔ اخیر، ماهیت جدیدی برای استعاره تعریف كرده‌اند که در آن، استعاره دیگر صرفاً یک آرایهٔ ادبی نیست؛ بلكه با عنوان «استعارهٔ مفهومی»‌، یک حوزهٔ معنایی یا مفهومی ‌از طریق حوزهٔ معنایی یا مفهومی ‌دیگر در آن درک و تجربه می‌شود. هدف از این پژوهش، بررسی معنایی سی و دو اصطلاح گویش لیراوی بر اساس نظریۀ شناختی است. در این پژوهش، ابتدا به دو روش میدانی و کتابخانه‌ای، ‌اصطلاحات گویش لیراوی را که بر اساس نظریۀ کوچش به سه دستهٔ اصطلاحات مبتنی بر استعاره، اصطلاحات مبتنی بر مجاز و اصطلاحات مبتنی بر دانش متعارف طبقه‌بندی شده، جمع‌آوری کرده‌ایم. پس از آن، انگیزه‌های مفهومی این طبقه‌ها بررسی شده است تا بدین‌وسیله‌ بتوانیم معنای اصطلاحات را به کمک استعاره درک کنیم. همچنین با مطالعۀ انگیزه‌ها و درک حوزه‌های مفهومی مربوط به هر انگیزه، طبقه‌بندی اصطلاحات انجام شده است. نتایج حاکی از آن است که استعاره‌های موجود در گویش لیراوی از طریق الگوبرداری از مفاهیم تجربی و اساسی ذهن انسان‌ها درک و ساخته می‌شود.