اثرهای فاصله از جاده بر تجمع فلزات سنگین در خاک و برگ بلوط ایرانی (Quercus brantii) در بزرگراه الشتر - خرم‌آباد

نویسندگان

1 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

2 دانش‌آموخته دکتری مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی نور، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران.

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

4 استادیار، گروه علوم محیط‌ زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

doi
چکیده

این تحقیق با هدف بررسی مقدار جذب فلزات سنگین در خاک و برگ بلوط ایرانی در بزرگراه الشتر- خرم­آباد انجام گرفت. به همین منظور در روی پنج ترانسکت در فاصله­های صفر، 500 و 1000 متری دو طرف جاده قطعات نمونه 10×10 متر پیاده شدند. در داخل قطعات نمونه 30 نمونه خاک به­صورت ترکیبی و همچنین به­طور تصادفی از درختان در تمامی جهت­های تاج 30 نمونه برگ جمع­آوری شد. بعد از آماده­سازی نمونه­ها مقدار غلظت فلزات سنگین سرب، مس و روی خاک و برگ با استفاده از دستگاه جذب اتمی اندازه­گیری شد. نتایج نشان داد که غلظت فلزات سنگین در خاک با افزایش فاصله از جاده کاهش یافته بود. مقادیر میانگین غلظت عناصر در خاک در فاصله­های صفر، 500 و 1000 متر به­ترتیب برابر با 6/4، 65/2 و 3 برای سرب،13/56، 38/55 و 32/55 برای روی و 81/44، 34/45 و 00/38 میلی­گرم بر کیلوگرم برای مس به دست آمد. همچنین مقادیر غلظت این عناصر در برگ به ترتیب 5/0، 4/0 و 2/0 برای ­سرب، 6/34، 3/57 و 00/38 برای روی و 5/8، 3/7 و 6/8 میلی­گرم بر کیلوگرم برای مس حاصل شد. همچنین نتایج نشان داد که بین مواد آلی و مس خاک در سطح پنج درصد همبستگی منفی معنی­داری وجود دارد. مقادیر غلظت فلزات سنگین در برگ درختان بلوط ایرانی از مقادیر استاندارد جهانی کمتر بوده و این گونه درختی می­تواند فلزات سنگین را در خود تجمع دهد.