تصویرآفرینی با «برنو» در بومی‌سروده‌های بختیاری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سلمان فارسی، کازرون، ایران.

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سلمان فارسی،کازرون،ایران.

doi
10.83078/adabemahali.2024.1106674
چکیده

تصویرآفرینی، اساس شعر است و عاطفی‌ترین نوع تصویر، تصویری است که از محیط پیرامونی و تجربه‌شدۀ شاعر برگرفته باشد. برای بومی‌سرایان بختیاری که ظرفیت‌های جغرافیایی و طبیعی بکر، سبک زندگی عشیره‌ای و عناصر و نشانه‌های ایلی متنوعی را در اختیار داشته‌اند، زمینۀ تصویرآفرینی‌های هنری با عناصر زیست‌بوم، بیش از دیگران فراهم بوده‌است. آن‌ها از این امکانات بلاغی بدیع، غافل نمانده و با کاربست تخیّلی هر آنچه رنگ اقلیمی دارد، بر غنای تصویریِ شعرشان افزوده‌اند. یکی از این عناصر پیرامونی و تصویر‌ساز در شعر بختیاری، رزم‌افزارهایی است که نیازِ ناگزیرِ هر ایلیاتی است و در این میان، «برنو» پرقدر است و در صدر قرار دارد. آگاهی شاعران ایلیاتی از کارکرد این ابزار و محبوبیت آن در جامعۀ ایلی سبب شده تا با ذهن نازک‌اندیش خویش، تصاویر هنری زیبایی خلق کنند که عموماً بدیع، نو، برانگیزاننده و شگفت‌آور باشند. در این پژوهش، شگردهای بلاغی تصویرآفرینی با برنو در شعر کلاسیک بختیاری بررسی شده‌است. شیوۀ پژوهش، توصیفی – تحلیلی و بر اساس منابع کتابخانه‌ای است. نتیجۀ تحقیق نشان می‌دهد که بیشترین تصویرآفرینی با برنو در شعر بختیاری در ساختار هنرسازۀ تشبیه صورت گرفته و انسان‌انگاری به دلیل ذهنیت طبیعت‌گرا و جاندارپندار شاعران بختیاری در جایگاه دوم قرار دارد.