بررسی انواع دوگانسازی کامل در گویش سیرجانی بر اساس چارچوب نظریۀ بهینگی
نویسندگان
1 استاد زبانشناسی همگانی، گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
2 دانشجوی دکتری زبانشناسی همگانی، گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
doi
چکیده
پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی انواع فرایندهای دوگانسازی کامل در گویش سیرجانی میپردازد. این توصیف و تحلیل بر اساس ﻧﻈﺮﯾﮥ ﺑﻬﯿﻨﮕﯽ پرینس و اسمولنسکی (Prince & Smolensky, 1993/ 2004) که رویکردی محدودیتبنیاد به ساخت واجی، صرفی و نحوی دارد، انجام شده است. به منظور انجام این پژوهش، 20 گویشور مرد و زن کمسواد و 40-65 سالۀ سیرجانی به صورت تصادفی انتخاب شدند. دادههای زبانی با استفاده از منابع کتابخانهای و مصاحبه با گویشوران سیرجانی جمعآوری گردید. سپس این دادهها بر اساس نوع فرایندی که در نتیجۀ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻣﺤﺪودﯾﺖﻫﺎی وفاداری و ﻣﺤﺪودﯾﺖﻫﺎی ﻧﺸﺎﻧﺪاری صورت میگیرد، طبقهبندی و رتبهبندی شدند. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﭘﮋوﻫﺶ نشان داد که فرایند دوگانسازی کامل در این گویش در قالبِ 1) دوگانسازی كامل ناافزوده و 2) دوگانسازی افزوده، تحقق مییابد. دوگانسازی كامل افزوده، به صورت 1) دوگانسازی كامل افزودۀ میانی با پسوند «-ا/-ā/ »، 2) دوگانسازی كامل افزودۀ میانی با بیناوندهای «-آ-/-ā-/ »، «-مُ-/-mo-/ »، «-تا--/tā-/ » و «-به-/-be-/» و 3) دوگانسازی كامل افزودۀ پایانی کاربرد دارد. همچنین، تحلیل دادهها حاکی از آن بود که به منظور تولید برونداد بهینه، هر یک از انواع دوگانسازی کامل، محدودیتها و رتبهبندی خاص خود را در تابلوهای بهینگی به نمایش میگذارد.