بررسی انواع دوگان‌سازی کامل در گویش سیرجانی بر اساس چارچوب نظریۀ بهینگی

نویسندگان

1 استاد زبان‌شناسی همگانی، گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی، گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

doi
چکیده

پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی انواع فرایندهای دوگان‌­سازی کامل در گویش سیرجانی می­‌پردازد. این توصیف و تحلیل  بر اساس ﻧﻈﺮﯾﮥ ﺑﻬﯿﻨﮕﯽ پرینس و اسمولنسکی (Prince & Smolensky, 1993/ 2004) که رویکردی محدودیت­‌بنیاد  به ساخت واجی، صرفی و نحوی دارد، انجام شده است. به منظور انجام این پژوهش، 20 گویشور مرد و زن کم‌سواد و 40-­65 سالۀ سیرجانی به‌ صورت تصادفی انتخاب شدند. داده‌های زبانی با استفاده از منابع کتابخانه­‌ای و مصاحبه با گویشوران سیرجانی جمع‌​آوری گردید. سپس این داده­‌ها بر اساس نوع فرایندی که در نتیجۀ ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻣﺤﺪودﯾﺖﻫﺎی وفاداری و ﻣﺤﺪودﯾﺖﻫﺎی ﻧﺸﺎﻧﺪاری صورت می‌گیرد، طبقه­‌بندی و رتبه­‌بندی شدند. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﭘﮋوﻫﺶ نشان داد که فرایند دوگان­‌سازی کامل در این گویش در قالبِ 1) دوگان‌­سازی كامل ناافزوده و 2) دوگان­‌سازی افزوده، تحقق می‌­یابد. دوگان‌­سازی كامل افزوده، به صورت  1) دوگا‌ن‌­سازی كامل  افزودۀ میانی با پسوند «-ا/-ā/ »، 2) دوگان­‌سازی كامل افزودۀ میانی با بیناوندهای «-آ-/-ā-/ »، «-مُ-/-mo-/ »، «-تا--/tā-/ » و «-به-/-be-/»  و 3) دوگان­‌سازی كامل افزودۀ پایانی کاربرد دارد. همچنین، تحلیل داده­‌ها حاکی از آن بود که به منظور تولید برون‌داد بهینه، هر یک از انواع دوگان­‌سازی کامل، محدودیت‌­ها و رتبه­‌بندی خاص خود را در تابلوهای بهینگی به نمایش می­‌گذارد.