فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مَثَل‌ها یکی از گونه‌های ادبیات عامیانه‌اند که آداب، رسوم و عقاید رایج میان جوامع را در کمال ایجاز و جذابیت بیان می‌کنند. جا دارد ادبیات عامه، به­‌ویژه مثل­‌های لری از زوایای مختلف بررسی شود تا مباحث مختلف فرهنگی، اجتماعی، زبانی، ادبی و موضوعات دیگر آن­‌ها استخراج و بهره‌­برداری گردد. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استناد به منابع كتابخانه­‌ای انجام شده است. از میان حدود 3000 ضرب­‌المثل، تمثیل و جمله‌های کنایی لری استان کهگیلویه و بویراحمد که از منابع مکتوب استخراج شد، حدود 160 مَثل و زبانزد در قالب جملۀ پرسشی بود. از این تعداد، سه مثل در معنی اولیه و مابقی برای اغراض ثانوی کاربرد دارند که  34 غرض متفاوت از آن­‌ها برداشت­ می‌­شود. مَثل‌­های دارای معنی ثانوی نهی با فراوانی بیش از 26 مورد، تمسخر 23 مورد، اعتراض 21 مورد و تعجب 11 مورد در ردیف اول تا چهارم قرار دارند. البته با توجه به اوضاع و احوال  مخاطب و گوینده، بسیاری از امثال، بر چندین معنی ثانوی و حتی معانی متضاد دلالت دارند. از طرف دیگر، رویکرد تنبّه، آموزش، آگاهی­‌بخشی و تفکر نقّادانه در بسیاری از مثل‌­ها باعث شده­ است که در آن­‌ها منفی­‌گرایی پررنگ‌­تر باشد.