بررسی محتوا و بسامد واژگان در ضرب المثل ها و چیستان های عامیانهٔ دوسیران
نویسندگان
1 کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه ولایت ایرانشهر، ایرانشهر، ایران
2 دکترای فرهنگ و زبانهای باستانی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
چکیده
ضربالمثلها سخنان کوتاهی هستند که دربردارندهٔ پندهای اخلاقی و اجتماعیاند و برای تأکید و تأثیر بیشتر سخن استفاده میشوند. مردم دوسیران نیز، گاهی در گفتههای خود برای تأکید و تأثیر بیشتر و زیبایی سخن، از ضربالمثلها استفاده میکنند. روستای دوسیران در 50 کیلومتری شمال غرب کازرون در بخش کوهمرهٔ فارس قرار دارد. در این پژوهش، ضربالمثلها و چیستانهای عامیانهٔ دوسیران، از منظر محتوا و بسامد اصطلاحات و واژگان، بررسی شدهاند تا به این پرسشها پاسخ داده شود: فراوانی اصطلاحات و واژگان در ضربالمثلها و چیستانهای دوسیران چگونه است؟ بیشترین و کمترین فراوانی مربوط به کدام واژگان است و نشاندهندهٔ چیست؟ محتوای کلی ضربالمثلها و چیستانهای دوسیران چیست؟ دادههای این پژوهش با تحقیقات میدانی جمعآوری شده است. ضربالمثلها و چیستانهای دوسیرانی، دو دستهاند: مَثَلها و چیستانهای فارسی که به گویش دوسیرانی بیان میشوند؛ و آنهایی که خاص منطقهٔ دوسیراناند. محتوای مَثلها، که بیانی استعاری و گاه کنایی دارند، تعلیمی و اندرزی است. بیشترین فراوانی واژگان به ترتیب مربوط به واژگان مرتبط با عناصر طبیعت، اعضای بدن و حیوانات است که از تأثیر شیوهٔ معیشتی، دامداری و زیستبوم جغرافیایی این روستا در شکلگیری عناصر فرهنگ عامه نشان دارد. صعبالعبور بودن این روستا سبب شده که کمبسامدترین واژگان، نام اقوام و شهرها و مشاغل باشد.
