بررسی فرایندهای واجی در گویش کوهمره سرخی با رویکرد واجشناسی خودواحد
نویسندگان
1 دانشآموختۀ دکتری زبانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران.
2 استادیار زبانشناسی، گروه زبان انگلیسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.
doi
چکیده
واجشناسی خودواحد با تمرکز بر روابط بین واحدهای واجی، چارچوب تحلیلی پیشرفتهای برای درک پیچیدگیهای نظامهای آوایی است که با ارائۀ بازنمای غیرخطی، بررسی فرایندهای مختلف را به طور دقیقتری ممکن میسازد. این پژوهش به بررسی فرایندهای واجی گویش کوهمره سرخی، که در جنوب شهرستان شیراز در استان فارس رایج است، با رویکرد واجشناسی خودواحد میپردازد. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی به بررسی دادههای جمع آوریشده از دو کتاب «دستور زبان و فرهنگ کوهمره سرخی» و «ایل ناشناخته» و همچنین ضبط گفتار و مصاحبه با ۲۴ گویشور محلی پرداخته است. دادههای جمع آوریشده با استفاده از الفبای ‘IPA’ آوانویسی و قواعد واجی موجود در آنها استخراج و دستهبندی شدند. سپس واجهای استخراج شده بررسی و تحلیل شدند. یافتهها نشان میدهد که در این گویش، اصل گسترش، شامل فرایندهای همگونی همخوان با همخوان، واکه با واکه و همخوان با واکه و همچنین درج، بهطور قابل توجهی مشاهده میشود. در مقابل، فرایندهای قطع شامل حذف است که میتواند به طور کامل رخ دهد یا با کشش جبرانی همراه باشد. کشش جبرانی بهعنوان یک ویژگی مهم در این گویش شناسایی شده است. علاوه بر این، یافتهها حاکی از اعمال فرایند کوتاهشدگی نیز هستند. تحلیل دادهها نشان داد واجشناسی خودواحد امکان تبیین فرایندهای مختلف واجی در این گویش را داراست.
