فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر به بررسی تحول واژگانی مرتبط با ابزارهای کشاورزی سنتی در گویش‌های جنوب ایران می‌پردازد و با رویکردی زبان‌شناختی‌ـ‌ تاریخی، سازوکارهای واژه‌سازی را در سه سطح آوایی، ساخت‌واژی و معنایی تحلیل می‌کند. داده‌های پژوهش از متون پهلوی همچون دینکرد، بندهش و فرهنگ پهلوی استخراج شده است و با واژگان معیشتی ثبت‌شده در گویش‌های مناطق بوشهر، فارس و هرمزگان مقایسه شده‌اند. این مقایسه نشان می‌دهد که بسیاری از واژگان مرتبط با زندگی روزمره، به‌ویژه ابزار کشاورزی، ساخت واژگان کهن خود را حفظ کرده‌اند یا تنها با تغییراتی جزئی در گفتار امروزی به‌کار می‌روند. پایداری این واژگان عمدتاً ناشی از جایگاه عملی و فرهنگی آن‌ها در زیست‌بوم محلی است. نتایج پژوهش استمرار عناصر واژه‌سازی فارسی میانه و اوستایی در گونه‌های زنده منطقه‌ای را نمایان ساخته، گویش‌های جنوب را به ‌عنوان خاستگاه زنده میراث واژگانی زبان ایرانی معرفی می‌کند. نوآوری پژوهش در طراحی جدول تطبیقی واژگان و روشن‌سازی مسیر تحول آن‌ها از متون کهن به کارکردهای امروزی نهفته است.