فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

لهجه­‌های ایرانی به عنوان گنجینه‌ای از فرهنگ و تاریخ، در معرض فراموشی تدریجی و یکسان­سازی زبانی قرار دارند. لهجۀ روستای دستجه از توابع­ شهرستان­ فسا نیز با وجود غنای واژگانی و ساختاری، کمتر مورد توجه پژوهشیِ نظام‌مند واقع­شده­است. محور اصلی پژوهش، استخراج و تحلیل واژه‌های مرتبط با اعضای بدن در لهجۀ محلی این روستانشینان است. هدف این مقاله، بررسی و واکاوی واژه‌های منحصربه‌فرد اعضای بدن در این گونه و اصطلاحاتی راجع به آن است که نه تنها مستندسازی این واژه‌ها در معرض فراموشی است؛ بلکه در آن­ها زیبایی­شناسی و جهان­بینی نهفته است و بار فرهنگی و کاربردی خاص خود را در ادبیات شفاهی منطقه دارند. این پژوهش به روش ­میدانی و با تکیه بر مصاحبه‌ با گویشوران کهن­سال انجام شده و داده‌ها در چارچوب­زبان­شناسی توصیفی تحلیل گردیده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که لهجۀ روستای دستجه، حاوی تعداد زیادی از واژه­های اصیل فارسی میانه و نیز اصطلاحات استعاری پربسامدی است که در همۀ حوزه­ها می­توان بدان اشاره داشت. نتایج این مطالعه، گامی ضروری در جهت حفظ این میراث زبانی و کمک به درک سیر تحول زبان فارسی و فرهنگ بومی منطقه به شمار می‌رود.