فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه: افزایش دمای جهانی و تشدید تغییرات اقلیمی، کیفیت آب آشامیدنی را در سطوح منبع، تصفیه و توزیع با چالش‌های نوظهوری مواجه کرده است. دما به‌عنوان پارامتری چندبعدی، بر خواص فیزیکی، تعادل‌های شیمیایی، پویایی‌های میکروبی و کارایی فرآیندهای تصفیه اثر می‌گذارد و پیامدهای مستقیمی برای سلامت عمومی دارد. مواد و روش‌ها: این مطالعه به‌صورت مروری–تحلیلی انجام شد. جستجوی نظام‌مند منابع علمی در پایگاه­های PubMed، Web of Science، Scopus، ScienceDirect، SpringerLink، Google Scholar، IWA Publishing، SID، Magiran و اسناد سازمان جهانی بهداشت، سازمان حفاظت محیط زیست و دستورالعمل کیفیت آب آشامیدنی کانادا طی بازه زمانی 2000 تا 2024 انجام گرفت. مطالعات مرتبط با اثر دما بر کیفیت آب آشامیدنی، فرآیندهای تصفیه و سیستم‌های توزیع انتخاب و با رویکرد تحلیلی–مقایسه‌ای بررسی شدند. نتایج: یافته‌ها نشان دادند که افزایش دما موجب کاهش چگالی و ویسکوزیته آب، تغییر تعادل‌های شیمیایی، کاهش اکسیژن محلول و تسریع واکنش‌های شیمیایی می‌شود. این تغییرات، کارایی فرآیندهایی مانند انعقاد، ته‌نشینی و گندزدایی را کاهش داده و تشکیل محصولات جانبی گندزدایی را تشدید می‌کند. از منظر میکروبی، دماهای بالاتر رشد جلبک‌ها، سیانوباکتری‌ها، بیوفیلم‌ها و پاتوژن‌های فرصت‌طلب را تسهیل می‌نماید. در سیستم‌های توزیع، افزایش دما با افت کلر باقی­مانده، آزادسازی فلزات از لوله‌ها و افزایش ریسک مخاطرات بهداشتی همراه است. نتیجه‌گیری: دما یکی از تعیین‌کننده‌ترین عوامل کیفیت آب آشامیدنی در شرایط تغییر اقلیم است. ادغام پایش دما، اصلاح طراحی تصفیه‌خانه‌ها، مدیریت شبکه‌های توزیع و تدوین راهبردهای سازگاری، نقشی کلیدی در حفظ ایمنی آب و ارتقای سلامت عمومی ایفا می‌کند.