فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارزیابی جامع سه‌منظری شامل تحلیل اقتصادی، زیست‌محیطی و فنی نشان می‌دهد که گذار صنعت مس ایران به سه فناوری بازیافت باطله، بایولیچینگ و لیچینگ درجا، مؤثرترین مسیر برای افزایش تولید، کاهش فشار بر منابع طبیعی و ارتقای پایداری بلندمدت است. نتایج مطالعه نشان می‌دهد که این سه روش با ایجاد توازن میان هزینه سرمایه‌گذاری، بازده استحصال، شدت مصرف آب و انرژی و میزان باطله‌زایی، نسبت به روش‌های سنتی پیرومتالورژی برتری قابل‌توجهی دارند(مانند انتشار CO₂ کم­تر تا ۳ برابر و مصرف آب پایین‌تر) و می‌توانند شکاف میان ذخایر عظیم (حدود ۶۰ میلیون تن مس محتوی) و تولید واقعی کشور را به‌طور معناداری کاهش دهند. برنامه زمان‌بندی پیشنهادی شامل راه‌اندازی کارخانه‌های بازیافت باطله در سرچشمه، سونگون و میدوک، صنعتی‌سازی پایلوت‌های بایولیچینگ (که پایلوت‌های موفق در سرچشمه و سونگون داشته‌اند) و اجرای لیچینگ درجا در بخش‌های عمیق سونگون و علی‌آباد است که مجموعاً ظرفیت تولید مس کشور را بیش از ۸۵۰ هزار تن افزایش داده و مصرف آب را تا ۸۰ درصد کاهش می‌دهد. همچنین تبدیل تدریجی واحدهای پیرومتالورژی به انرژی‌های تجیدپذیر تا سال ۱۴۱۵ زمینه تولید سالانه 2/1 میلیون تن «مس سبز» را فراهم می‌سازد (همخوان با برنامه‌های افزایش تولید به بیش از ۱ میلیون تن کاتد). تحقق این اهداف نیازمند سیاست‌های حمایتی از جمله ایجاد صندوق مس سبز، معافیت مالیاتی برای تولید سبز، الزام پروژه‌های جدید به استفاده از فناوری‌های کم‌کربن و همکاری فناورانه با کشورهای پیشرو است. این راهبرد می‌تواند ایران را به بازیگر اصلی مس کم‌کربن در منطقه تبدیل کرده و هم‌زمان پایداری اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی صنعت مس را تضمین کند.