توصیف و تحلیل فرایندهای واجی گویش دزفولی بر پایۀ چارچوب نظریۀ بهینگی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان شناسی همگانی، گروه زبان شناسی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز، ایران
2 استادیار گروه زبان شناسی و زبانهای خارجی ، دانشگاه پیام نور ، ایران
doi
چکیده
هدف از نگارش این مقاله، توصیف و تحلیل چند فرایند واجی پربسامد در گویش دزفولی و مقایسۀ آنها با فارسی معیار در چارچوب نظریۀ بهینگی است که در واجشناسی نظریهای نوبنیان و یکی از رویکردهای محدودیت- بنیاد است. تحقیق حاضر به شیوۀ توصیفی- تحلیلی انجامگرفته و در گردآوری نمونهها و دادهها از روش میدانی استفادهشده است. بدین منظور، پانزده ساعت از مکالمۀ عادی گویشورانِ شرکتکننده با میانگین سنی سی تا پنجاهوپنج سال، ضبط و سپس دادهها آوانویسی و دستهبندیشده است. از فعالترین فرایندهای موجود در این گویش، فرایند هماهنگی واکهای، ناهمگونی و حذف، مورد مطالعه قرارگرفته است. در چارچوب اصول واجشناسی بهینگی، در قالب تعارضها، محدودیتهای نشانداری، به کشف روابط موجود بین آنها پرداخته و به ترتیب در بهینه شدن و تعیین سلسلهمراتب محدودیتهای موجود در این گویش مشخصشده است. نتایج بهدستآمده حاکی از آن است که، حداکثر محدودیتهای نشانداری بهصورت بهینه در گویش دزفولی دیده میشود و در مقایسه با فارسی معیار، محدودیتهای پایایی در سلسهمراتب محدودیتها بر بقیۀ نمونهها تسلط دارند. در این گویش فرایندهای حذف و همگونی دارای بیشترین بسامد است.
