ارائه روش ترکیبی از شاخص های گیاهی برای پایش مناطق ریسک پذیر محصولات کشاورزی با استفاده از داده های فراطیفی پهپادی و ماهواره ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای گروه سنجش‌ از دور و GIS ، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکترای گروه سنجش‌ از دور و GIS ، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دانشیار گروه مهندسی نقشه برداری، دانشکده فنی مهندسی مرند، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22131/sepehr.2025.2050311.3116
چکیده

این تحقیق یک رویکرد ترکیبی از شاخص‌های پوشش گیاهی را برای پایش استرس محصولات کشاورزی با استفاده از داده‌های فراطیفی پهپادی (270 باند) و ماهواره‌ای (هایپریون با 242 باند) پیشنهاد کرده است. ابتدا با شانزده شاخص گیاهی منفرد و سپس با پنج شاخص ترکیبی پیشنهادی، محصولات کشاورزی را در چهار کلاس ریسک­ پذیری طبقه ­بندی نموده و سپس نقشه نهایی حاصل شده است. نتایج نشان داد که به ترتیب در تصویر هایپریون و تصویر پهپادی تقریباً 55 و 47 درصد از هر منطقه مورد مطالعه در سطح ریسک­ پذیری متوسط به بالا قرار دارند. همچنین، در مقایسه میانگین شاخص ­های ترکیبی و منفرد با نقشه حاصل از طبقه­ بندی، نتایج نشان داد که در تصویر هایپریون شاخص ­های ترکیبی از دقت بالایی نسبت به شاخص ­های منفرد برخوردارند و تقریباً در کلاس پرریسک، شاخص ­های منفرد خطای 18 درصد و شاخص ­های ترکیبی خطای 10 درصدی را نشان می­ دهند. از اینرو به کارگیری شاخص­ های ترکیبی در تصاویر با قدرت تفکیک مکانی متوسط و پایین تقریباً 42 درصد خطای تخمین مناطق ریسک ­پذیری محصولات گیاهی را کاهش داده و دقت بهتری را رقم می ­زند. علیرغم اینکه در تصویر هایپریون با قدرت تفکیک مکانی متوسط و پایین شاخص­ های ترکیبی از دقت بالایی نسبت به شاخص ­های منفرد برخوردارند، ولی در تصویر پهپادی با قدرت تفکیک بالا ( 0.43 متر)  نتایج نشان داد که دقت شاخص ­های ترکیبی نسبت به شاخص ­های منفرد افزایش محسوسی در تشخیص استرس محصولات کشاورزی ندارند. بنابراین استفاده از شاخص ­های ترکیبی پیشنهادی در تصاویر با قدرت تفکیک مکانی متوسط و پایین توصیه می ­شود.