بررسی ضعف صداقت (دروغگویی) در آموزههای قرآن
نویسندگان
1 استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
doi
10.30513/qd.2021.1548.1326چکیده
سرمایه اجتماعی در هر نظامی، بر اعتماد و صداقت بنا شده است و به هر میزانی که این اعتماد افزایش یابد، میزان سرمایه اجتماعی افزایش خواهد یافت. اما اگر اعتماد متقابل کمرنگ شود و مردم به همدیگر اعتماد نداشته باشند، این مسئله در تقابل با سرمایه اجتماعی قرار میگیرد. قرآن به عنوان فرهنگ مکتوبِ جامعه مسلمانان میتواند در جهت شناسایی عوامل و آثار و تبعاتی که این نارسایی را ایجاد کرده است، ارائۀ طریق نماید. سؤال اصلی تحقیق، چیستی عوامل اجتماعی، تعاملات و آثار ضعف صداقت (دروغ) در آموزههای قرآن است که به منظور تأمین هدف، شناسایی عوامل مؤثر بر ضعف صداقت و واکاوی ریشههای آن، دستیابی به زمینهها و شرایط وقوع ناراستی و شناخت تبعات و آثار آن، از روش تحلیل محتوای کیفی استقرایی استفاده شده است. این مطالعه به شش عامل دروغگویی از میان آموزههای قرآن دست یافته که با تعاملات فریبکارانۀ توجیهسازهای گفتاری، ادبیات اقناعی و ابراز و تهییج احساسات و عواطف دروغین صورت میگیرد و دارای پیامدهای فرافکنانه، آسیبپذیر و همراه با تکرار دروغ و رسواکننده است.