شناسایی نواحی مستعد توسعه گردشگری مبتنی بر طبیعت در شهرستان خمینیشهر
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد اکوتوریسم، گروه جغرافیا و گردشگری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
2 دانشیار گروه جغرافیا و گردشگری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
doi
10.22131/sepehr.2025.2052922.3121چکیده
در برنامههای توسعه گردشگری، شناسایی و پهنهبندی مناطق مستعد، نقش محوری در موفقیت و پایداری ایفا میکند. در این راستا، پژوهش حاضر قصد دارد با استفاده از روش تحلیل آمایشی دادههای مکانی در سیستم اطلاعات جغرافیایی، پهنههای مناسب توسعه گردشگری مبتنی بر طبیعت در شهرستان خمینیشهر را شناسایی کند. این پژوهش بر اساس هدف کاربردی، بر اساس ماهیت داده کمّی، بر اساس روش تحقیق آمایشی و تحلیلی، بر اساس زمان انجام مقطعی و بر اساس شیوۀ جمعآوری دادهها میدانی و مکانی است. به این منظور، دادههای مکانی زیرمعیارهای فاصله از منطقه حفاظتشده قمیشلو، فاصله و تراکم شبکه راهها، فاصله و تراکم مراکز جمعیتی، ارتفاع و شیب زمین جمعآوری و لایههای رقومی آنها در نرمافزار ArcGIS تهیه شد. سپس با مقایسه زوجی عوامل، ارجحیت آنها براساس نظرات کارشناسی استخراج شد. نهایتاً لایههای رقومی با توجه به وزن هر عامل ترکیب و نقشه قابلیت اراضی پتانسیل گردشگری مبتنی بر طبیعت ایجاد شد. نتایج نشان داد 13.11 درصد (2291 هکتار) از مساحت شهرستان خمینیشهر بهعنوان پهنه بسیار مناسب، عمدتاً در شمال و شمالغرب قرار دارد. پهنه مناسب 23 درصد (4016 هکتار) از مساحت را در اطراف پهنه بسیارمناسب به خود اختصاص داد. پهنه متوسط با 30.82 درصد (5385 هکتار) از مساحت شهرستان در اکثر نواحی، به جز جنوب و مرزها، پراکندگی دارد. پهنه نامناسب با 23.67 درصد (4137 هکتار) وسعت، بیشتر در نوار مرزی و پهنه بسیار نامناسب با 9.42 درصد (1646 هکتار) وسعت در جنوب و جنوبشرق گستردگی دارند. این پهنهها، امکان شناسایی نواحی با بیشترین پتانسیل گردشگری پایدار برای بهرهبرداری، سرمایهگذاری و توسعۀ زیرساختها را فراهم میآورند. همچنین به تصمیمگیران و برنامهریزان کمک میکنند تا با اتخاذ رویکردی هدفمند، به توسعۀ توریسم در مناطق دارای قابلیتهای طبیعی منحصربهفرد بپردازند.