تأثیر عوامل اکولوژیکی بر آتش سوزی در جنگلهای هیرکانی (بررسی موردی: عرصههای جنگلی شهرستان نکاء)
نویسندگان
1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران
2 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.
3 استاد پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
4 دکتری تخصصی جنگل، رئیس اداره آموزش و ترویج اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری منطقه ساری، ساری، ایران.
5 دانش آموخته دکتری جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، کارشناس ارشد آموزشی گروه جنگلداری دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.
doi
چکیده
در این پژوهش از مجموع 54 فقره آتشسوزی در شهرستان نکا در سال 1384، 19 لکه آتشسوزی با مساحت 250 تا 25000 مترمربع انتخاب و اﻃﻼﻋﺎت ﮐﻤﯽ و ﮐﯿﻔﯽ ﺗﻤﺎﻣﯽ درختان موجود شامل قطر درخت در ارتفاع برابرسینه، کیفیت تنه، وضعیت سلامتی ﻃﻮﻗﻪ و فراوانی پایههای درختی به تفکیک در قطعات مختلف مورد بررسی قرار گرفت. تجزیه واریانس یکطرفۀ دادهها نشان داد که تیپ درختی اثر معنیداری بر وسعت آتشسوزی در جنگل دارد. بزرگترین لکهها متعلق به تیپهای درختی ممرز–انجیلی و ممرز-بلوط بود. با استفاده از تحلیل تطبیقی قوسگیریشده (DCA) و تحلیل تطبیقی متعارفی (CCA)، گونهها و قطعات نمونهبرداری به نحو مناسبی در فضای رجبندی جایگذاری شدند. بر این اساس تیپهای درختی ممرز-انجیلی و ممرز-بلوط در گروه نخست، راش-ممرز بهتنهایی در گروه دوم و دیگر تیپهای درختی در گروه سوم قرار گرفتند. بهطورکلی، آتشسوزی در تیپهای بلوط-آزاد و راش- ممرز بیشتر از دیگر پوششهای درختی بود. علاوه بر تیپ درختی، عوامل محیطی شامل مقدار بارندگی سالیانه، دمای میانگین سالیانه و ارتفاع از سطح دریا بر وسعت آتشسوزی در این مناطق مؤثر بودند.
