محدوده چالش و تعامل با بیگانگان در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی از دیدگاه قرآن و حدیث
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران
2 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سمنان، ایران
3 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران
4 استادیار گروه الهیات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سمنان، ایران
doi
10.30513/qd.2021.1863.1381چکیده
گستردگی تعاملات اقتصادی بین کشورهای جهان، تأثیرپذیری فراوان اقتصاد از سیاست را موجب گشته و راه را برای اعمال فشار قدرتها بر کشورهای غیر همسو با خود هموار ساخته است. از سوی دیگر، تصریح بر رکن «بروننگری» در کنار «درونزایی» در سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی، لزوم تعامل با دیگر کشورها را برای تحقق این هدف نمایان میسازد. با توجه به اینکه تعاملات اقتصادی در عرصه بینالمللی، متأثر از سیاست خارجی هر کشور است، این پرسش مطرح میشود که موازین و چارچوبهای دقیق چالش و تعامل با دولتها و جوامع بیگانه و غیر مسلمان مبتنی بر قرآن و سنت چیست؟ به ویژه اینکه در سیره رسول خدا نیز، هم چالش با مشرکان و مقاومت در برابر تحریم اقتصادی آنان مشاهده میشود و هم تعامل و توافق. این نوشتار که به روش کتابخانهای و شیوه توصیفی تحلیلی سامان یافته است، تلاش میکند ضمن ارائه دقیقِ محدوده و مرزهای چالش و تعامل، مبتنی بر معارف قرآن، به تحلیل سیره پیامبر در این باره بپردازد. یافتههای تحقیق نشان میدهد که عناصر «دشمنی»، «سلطهطلبی»، «ولایتپذیری» (در متن تبیین شده) و «نرمش در برابر اصول و احکام اسلامی»، محدودیتهای تعامل را مشخص میسازد و در غیر این صورت، مشروط به رعایت مصالح عمومی، دست حاکم اسلامی برای نرمش و تعامل باز میباشد.