تبیین ادله و مستندات «نظامواره معنایی» قرآن کریم
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.30513/qd.2021.719.1154چکیده
از ابعاد زبانشناختیِ متن قرآنی که مُهر تأییدی بر جنبه اعجاز و وحیانی بودن این کلام الهی نهاده، نظام معناسازی و روابط بینامتنی در سطوح گوناگونِ «مفاهیم، آیهها و سورهها» است. اتخاذ این شیوه نظمپذیری که میتوان از آن، تحت عنوان «نظم شبکهای متن قرآنی» یاد نمود، کارکردهای فراوانی را در فراوردههای تفسیری به ارمغان میآورد. از جانبی دیگر، لزوم تمسک به نگرش جامعنگرانه و تشکیل نظاموارههای قرآنبنیان، مستلزم مبنایابی دروندینی است. این مقاله با اتخاذ رویکردی پسینی، از رهگذر استنطاق در کاربستهای قرآنی، علاوه بر بازکاوی دو تعبیر همسوی قرآنی، یعنی ایضاح شعاع دلالت «مثانی» (زمر/ 23) بر روابط درونمتنی قرآن، و هماهنگی آیات آن در ساحت کلان متن (نساء/ 82)، از رهگذر تمسک به پارهای از احادیث معصومان ، به تبیین ادله دروندینی «نظامواره معنایی قرآن کریم» پرداخته است. لذا این پیوندهای شبکهای نهتنها در ابعاد «مفهومی» و «موضوعی»، بلکه در گستره روابط شبکهایِ «بیناآیهای» و «بیناسورهای» در متن قرآنی قابل ارائه است.
