جایگاه و کارکرد قوه حاکمه تأملی در فاسفه کانت
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد فلسفه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی
2 دانشیار گروه فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی
doi
چکیده
کانت میان قوه حکم تعیّنی و قوه حکم تأملی تفاوت قائل است و آن را در دو قلمرو زیباشناسی و غایتشناسی تبیین میکند. قوه حکم به معنای کلی، قوهای است که به جزئیات ذیل قانون کلی میپردازد؛ اگر کلی بهمثابه قانون از پیش فراهم باشد، قوه حکم تعیّنی است و چنانچه جزئیات فراهم باشد و کلی باید استخراج یا کشف گردد، قوه حکم تأملی است. کانت تلاش میکند تبیین نماید که همانگونه که قوه فهم اصل یا اصولی آزاد از تجربه دارد، برای قوه حکم نیز باید اصلی آزاد از تجربه یافت. این اصل آزاد از تجربه برای قوه حکم تأملی، اصل غایتمندی درونی طبیعت است.