حماسه در اشعار ابوالقاسم عارف قزوینی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان ، ایران.

2 دانشیار زبان وادبیّات فارسی، دانشگاه اصفهان، دانشکده ادبیّات و علوم انسانی ، اصفهان ، ایران.

doi
چکیده

چکیده مطالعه در حوزۀ ادبیّات حماسی، در بن مایه‌ها و درون مایه‌های ملّت و تاریخ آن‌ها در زمینه‌های گوناگون، از اهمّیّت ویژه‌ای برخوردار است. به طوری که پرده از اندیشه، باور و فرهنگ حاکم بر دوران برمی‌دارد. ابوالقاسم عارف قزوینی، از جملۀ شاعران ادبیّات معاصر ایران است که مضامین حماسی در سروده‌های سیاسی- اجتماعی وی به وضوح مشاهده می‌شود. او یکی از شاعران ردیف اوّل شعر مشروطیّت است که در زمینۀ شعر و ترانه‌های ملّی و حماسی به عنوان شاعر ممتاز دوران خود، شناخته می‌شود. در این پژوهش می‌کوشیم که با روش توصیفی- تحلیلی جلوه‌های حماسه را در اشعار عارف قزوینی بررسی کنیم و به این سؤال پاسخ دهیم که ویژگی شعری این شاعر در حوزۀ پایداری و حماسه چیست؟ عارف قزوینی، مطرح‌ترین شاعر تصنیف ساز دورة مشروطه، که به عنوان شاعر و سرایندۀ شعر حماسی و ادبیّات پایداری شناخته شده است و با زبانی ساده و گاهی صریح در اشعار خود، به بسیاری از مؤلّفه‌های ادبیّات حماسی اشاره کرده است، و مهم‌ّترین آن‌ها دفاع از وطن، استعمار ستیزی، دعوت به اتّحاد و پرهیز از تفرقه، شکایت از ستم حکمرانان، دعوت به بیداری امّت اسلامی و دیگر موضوع‌های سیاسی- اجتماعی است که در این مقاله به آن خواهیم پرداخت.