تحلیلی فرمالیستی از نفثةالمصدور
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه- ایران.
doi
چکیده
چکیده کتاب نفثةالمصدور، اثر محمّد زیدریِ نسوی از کتب مطرح در حوزۀ نثر مصنوع است. مؤلّف با وجود این که کتاب خود را به قصد بیانِ تألّمات و شرحِ ستم هایی نگاشته که نتیجۀ حملۀ مغول به سرزمین اوست، بیش از حدِّ انتظار به آرایش های کلامی توجّه داشته است؛ تا جایی که روایتِ تاریخ و اظهار شکوه و دردمندیِ وی کاملاً تحت الشعاع وسواس های زبانی و بلاغی قرار گرفته است. در این مقاله که چارچوب نظری آن، نظریّه هایی است که از سوی نخستین فرمالیست ها مطرح گردیده، وجوهی از ساختارِ زبانِ نفثةالمصدور و شاخصه هایی که در تکوینِ متن این اثر نقش دارند، شناسایی شده و از منظر فرمالیسم مورد بررسی قرار گرفته است. محدودۀ بررسی ها چند مؤلّفه از مؤلّفه های اصلی فرمالیسم و مبنای بررسی نیز معیارهای برآمده از آرای منتقدان مطرح فرمالیست است. در این راستا مصداق هایی از متن نفثةالمصدور که با شاخصه های اصلی فرمالیسم، یعنی؛ تعلیقِ معنایی، عدول از هنجار، آشنایی زدایی، ادبیّت و برجسته سازی قرابت دارد، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است.