بررسی کارکرد ارتباطی و رسانه‌ای صور خیال و آرایه‌های ادبی در رباعی‌های جلیل صفربیگی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور - ایران.

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور – ایران.

doi
چکیده

چکیده یکی از دگرگونی هایی که در رباعی معاصر نسبت به گذشته رخ داده، توجّه بیشتر به جنبه‌های رسانه‌ای و ارتباطی این قالب کوتاه ادبی است. رباعی سرایان معاصر با عنایت به این موضوع که فرصت چندانی برای شرح و طرح مسایل گوناگون ندارند، کوشیده اند با استفاده از ظرفیّت های رسانه ای صور خیال و آرایه های ادبی با مخاطب خود ارتباط برقرار کنند و مفاهیم خــرد و کلان را به آن ها انتقال دهنــد. به این اعتبار، در مقالۀ حاضر با استناد به منابع کتابخانه ای و روش توصیفی- تحلیلی کارکرد ارتباطی و رسانه ای صنایع مذکور در رباعی های جلیل صفربیگی به عنوان یکی از برجسته ترین رباعی سرایان معاصر، بررسی و کاویده خواهد شد. او با تکیه بر صورت های خیالِ استعاره و تشبیه و آرایه های جناس، مراعات نظیر، تلمیح، تکرار و اغراق، موفّق به بازگویی و انتقال موضوعات عاشقانه، دینی و اعتقادی، احوالات شخصی، فلسفی و اندیشه‌ای، سیاسی و اجتماعی، اخلاقی و حبّ وطن به مخاطبان خود شده است. بنابراین، صنایع ادبی در رباعی های صفربیگی بخش عمده ای از فرآیند انتقال پیام به گروه هدف را بر عهده دارند.