تأثیر آللوپاتی پیچک صحرایی (Convolvulus arvensis L.) بر جوانه‌زنی و رشد گندم(Triticum aestivum L)

نویسندگان

1 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت

3 عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملکان و باشگاه پژوهشگران جوان

4 دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت

doi
چکیده

این بررسی به منظور ارزیابی اثرات آللوپاتی عصاره‌ حاصل از اندام‌‌های مختلف در غلظت‌های متفاوت علف‌ هرز پیچک صحرایی بر جوانه‌زنی، رشد و عملکرد گندم به صورت آزمایش فاکتوریل در سه تکرار در سال 1386 اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل عصاره‌ حاصل از اندام‌های مختلف پیچک صحرایی در پنج سطح عصاره‌ عاری از علف هرز (شاهد)، عصاره‌ برگ، عصاره ساقه ، عصاره‌ ریشه و عصاره‌ کل گیاه، و غلظت‌های مختلف عصاره‌ حاصل از اندام‌های علف هرز در چهار سطح عصاره با غلظت 1 به5، عصاره با غلظت 1 به10، عصاره با غلظت 1 به15 و عصاره با غلظت 1 به20 بود. ارزیابی صفات در مرحله جوانه‌زنی در آزمایشگاه نشان داد که اثر فاکتورهای اصلی و متقابل آزمایش بر تمام صفات مورد بررسی معنی‌دار بود. تیمارهای عصاره منجر به کاهش جوانه‌زنی و مؤلفه‌های آن نسبت به شاهد شد. بیشترین اثر کاهشی بر مؤلفه‌های جوانه‌زنی را عصاره‌ ریشه داشت. عصاره‌ ریشه و کل اندام‌ها با غلظت 1به5 کاملاً از جوانه زنی بذور ممانعت کردند. عصاره‌ برگ نیز صفات طول ریشه‌چه، طول ساقه‌چه، وزن خشک گیاهچه، درصد جوانه‌زنی و سرعت جوانه‌زنی را به ترتیب41/99، 98/96، 100، 64/98 و 74/62 درصد کاهش داد. در شرایط گلخانه‌ای نیز اثر معنی‌دار در غلظت‌های پایین عصاره‌ برگ و در غلظت‌های بالا عصاره‌ ریشه بیشترین تأثیر را برصفات بررسی شده نشان دادند. افزایش غلظت عصاره نیز از 20/1 تا 5/1 کاهش معنی‌داری را در کلیه صفات باعث شد. میزان کاهش ارتفاع بوته، طول سنبله، تعداد برگ، طول پدانکل، تعداد دانه، وزن هزار دانه و عملکرد دانه نسبت به شرایط شاهد در تیمار با غلظت‌های 5 به1 به‌ترتیب 99/56 و 44/50 ، 86/70 ، 4/62 ، 17/76 ، 66/94 و 01/99 درصد بود. بر اساس نتایج این تحقیق، علف هرز پیچک صحرایی می‌تواند جوانه‌زنی و رشد و عملکرد گندم را شدیداً تحت تأثیر قرار داده و منجر به کاهش جوانه‌زنی، رشد نامطلوب و تولید محصول بسیار اندک گردد.