عوامل موثر بر هویت بریکولاژ با تاکید بر فرهنگ مصرف زنان ورزشکاران شهرکرمان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

2 استادیارگروه جامعه شناسی ،واحد زاهدان،دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان.ایران.

3 دانشیارگروه جامعه شناسی، واحد شهرقدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران .

doi
https://doi.org/10.30486/4S.2025.1201132
چکیده

این پژوهش به بررسی عوامل مؤثر بر هویت بریکولاژ (شکل‌گیری هویت از طریق ترکیب عناصر فرهنگی و مصرفی) در میان زنان ورزشکار بدنساز شهر کرمان پرداخته است. با استفاده از رویکرد ترکیبی (میکس متد)، بخش کیفی با روش گراندد تئوری و مصاحبه با ۲۵ زن ورزشکار انجام شد و بخش کمی با پرسشنامه استاندارد و نمونه‌گیری تصادفی از ۳۸۴ نفر تحلیل گردید. یافته‌های کیفی نشان داد عوامل اقتصادی (مانند عاملیت در مصرف و حمایت از تولید محلی)، فشارهای اجتماعی (مانند ترس از طرد و تأیید مربیان)، عوامل رسانه‌ای (مانند تبلیغات و بازخوردها)، هنجارهای جنسیتی و عوامل فرهنگی-تکنولوژیکی بر هویت بریکولاژ تأثیرگذارند. بخش کمی نیز تأثیر معنادار عوامل اجتماعی (β = ۰.۳۵۱)، فرهنگی (β = ۰.۳۲۱) و اقتصادی (β = ۰.۲۸۱) را بر هویت بریکولاژ تأیید کرد. نتایج نشان می‌دهد هویت بریکولاژ زنان ورزشکار تحت تأثیر تعاملات اجتماعی، ارزش‌های فرهنگی و فشارهای اقتصادی شکل می‌گیرد و نابرابری‌های اجتماعی و تفاوت‌های طبقاتی در این فرآیند نقش کلیدی دارند. این یافته‌ها با نظریه‌های بوردیو درباره سرمایه‌های اجتماعی و فرهنگی هم‌خوانی دارد و اهمیت توجه به ساختارهای اجتماعی و فرهنگی در شکل‌گیری هویت را برجسته می‌کند