فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات میکروبی و شیمیایی شیر خام باعث اختلال در مراحل فرآوری، کاهش زمان ماندگاری محصولات لبنی و در نتیجه به خطر افتادن سلامت مصرف کنندگان و جامعه می گردد. در این تحقیق با هدف پیگیری تغییرات برخی از فاکتورهای ارزیابی شیر خام در مراحل مختلف تولید و وجود ارتباط بین این فاکتورها، 6 دامداری سنتی به صورت خوشه ای انتخاب و از مراحل مختلف تولید در طول یک سال از شیر خام نمونه گیری به عمل آمد. محل های مختلف نمونه برداری شامل پستان دام، ماشین شیردوشی، بیدون حمل شیر در مرکز جمع آوری، مخزن مرکز جمع آوری و تانکر حمل شیر در محل سکوی دریافت کارخانه بود. آزمایش های شمارش میکروبی کل و PH بر روی نمونه‌ها انجام شد. PH شیر در زمان تحویل شیر در محل سکوی کارخانه نسبت به مراحل قبل اختلاف معنی داری داشت (001/0 P<). متوسط هندسی شمارش میکروبی کل شیر در مراحل مختلف فوق به ترتیب 105× 6/1، 105×2/8، 106×1/3، 106×3/9، 106×2/7 واحد تشکیل دهنده کلنی در هر میلی لیتر(CFU/ml) بود. شمارش میکروبی کل در مرحله ماشین شیر دوش، بیدون در مرکز جمع آوری شیر و مخزن مرکز جمع آوری نسبت به مراحل قبل دارای افزایش معنی داری بود (001/0 P<)، بار میکروبی شیر خام و PH در فصل تابستان نسبت به زمستان افزایش معنی‌داری داشت (05/0 P<). با توجه به نتایج این تحقیق توصیه می شود دامداران به خصوص در تابستان به نکات بهداشتی بیشتر توجه نمایند.