تحلیل عوامل اقتصادی و اجتماعی استعدادیابی ورزشی:مطالعه کیفی تبیین بازنمایی گفتمان سیاستگذاری
نویسندگان
1 گروه علوم ورزشی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری گروه جامعه شناسی ورزش، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسالمی، تهران، ایران.
3 استاد گروه جامعه شناسی ورزش، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسالمی، تهران، ایران.
4 استاد فلسفه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسالمی، تهران ،ایران.
doi
10.83086/4s.2026.1211727چکیده
مقدمه: ورزش بهعنوان پدیدهای فرهنگی و اجتماعی نقش مهمی در شکلگیری سرمایه انسانی و اجتماعی ایفا میکند. استعدادیابی ورزشی، فرایندی پیچیده است که تحت تأثیر عوامل اقتصادی، اجتماعی و سیاستگذاری قرار دارد. هدف این پژوهش، تحلیل جامعهشناختی استعدادیابی ورزشی با تأکید بر بازنمایی گفتمان سیاستگذاری ورزشی در ایران است. روش: مطالعه حاضر با رویکرد کیفی و به روش تحلیل داده بنیاد انجام شده است. دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با صاحبنظران و خبرگان حوزه ورزش جمعآوری شد. نمونهگیری بهصورت گلولهبرفی انجام شد و مصاحبهها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل دادهها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی مطابق با روش اشتراوس و کوربین انجام شد. یافتهها: نتایج نشان داد که ابعاد اصلی مؤثر بر استعدادیابی ورزشی شامل مدیریت منابع مالی، مدیریت حرفهای، نوع ارتباطات و نقش آموزش و پرورش است. شرایط علی همچون نقش رسانهها، مشارکت خانواده، علمیشدن ورزش و جایگاه مربیان اهمیت دارند. شرایط زمینهای نیز شامل توسعه ورزش همگانی، ایجاد مراکز تخصصی و تأمین تجهیزات است. عوامل مداخلهگر شامل نیاز ورزشکاران، ضعف مدیریت و نبود تعهد فدراسیونها شناسایی شد. بحث و نتیجهگیری: راهبردهای تقویت استعدادیابی شامل ارتقای دانش مربیان، حمایت فدراسیونها و بهبود مهارتهای فنی است. پیامدهای مثبت آن نیز شامل پشتیبانی از استعدادها، کاهش هزینهها، توسعه پایدار و کاهش آسیبهای اجتماعی است. بر اساس نظریههای موس، بوردیو و مرتون، نابرابری در دسترسی به منابع فرهنگی و اقتصادی، عامل مهمی در فرآیند استعدادیابی است. پیشنهاد میشود سیاستگذاریها به سمت توسعه آموزش ورزشی در مدارس، ارتقای زیرساختها و آموزش مربیان هدایت شوند.
