فساد در فوتبال ایران: واکاوی سازوکارهای شبکه‌ای و ارائه راهکارهای کنترل بر اساس نظریه سرمایه اجتماعی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت ورزشی، گروه تربیت بدنی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران

2 گروه تربیت بدنی، واحد خوی، دانشگاه آزاد اسلامی، خوی، ایران

3 گروه مدیریت ورزشی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.83086/4s.2026.1219517
چکیده

مقدمه : تحقیق حاضر با هدف کنترل فساد در فوتبال ایران انجام شد. روش تحقیق از نوع فراتحلیل بود. جامعه آماری شامل همه پژوهش های داخلی انجام شده در زمینه عوامل موثر بر کنترل فساد در فوتبال ایران بود. روش : از بین جامعه آماری15 تحقیق که ملاک های ورود به فراتحلیل را دارا بودند از طریق روش سرشماری به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند. تعداد 57 عامل از تحقیقات نمونه تحقیق استخراج و در شش طبقه عمده وضعیت اقتصادی، سازمانی، قوانین و مقررات، ویژگی فرهنگی، ویژگی های فردی و سایر عوامل دسته بندی شده و در فرایند فراتحلیل وارد شدند. جهت محاسبه اندازه اثر از شاخص g هجز استفاده شد. یافته : توجه به وجود ناهمگونی در فراتحلیل (001/0>p  ,56= ,  df73/3781=Q) نتایج مدل اثرات تصادفی مدنظر قرار گرفت. میانگین اندازه اثر ترکیبی در مدل اثرات تصادفی برای عوامل کنترل فساد در فوتبال برابر 88/0 شد که اندازه اثر در سطح 001/0 معنادار بوده و طبق طبقه بندی کوهن اندازه اثر بزرگ محسوب می شوند. نتایج آزمون N ایمن از خطای روزنتال حاکی از آن بود که خطای سوگیری انتشار وجود نداشت. بحث و نتیجه گیری : فرآیند تدوین مقررات در بسیاری از موارد شفافیت کافی ندارد و ذینفعان اصلی، مانند بازیکنان، مربیان، و مدیران باشگاه‌ها، در آن مشارکت داده نمی‌شوند. این فقدان شفافیت و عدم توجه به نیازهای واقعی، قوانین را از اثربخشی می‌اندازد. نبود سازوکارهای نظارتی قوی بر اجرای مقررات، عامل دیگری برای بروز فساد است.