فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بطلان وضعیتی حقوقی است که ضمانت اجرای تخلف از شرایط قانونی صحت و اعتبار عمل حقوقی است، که اثر قهقرایی آن اساساً دامنگیر کلیه‌‌ی اشخاص، حتی ثالث باحسن نیت می‌گردد. اعمال‌این قاعده در امور تجاری علیه ثالث اجحافی سنگین محسوب است. به دلیل اهمیت قراردادهای تجاری در اقتصاد جوامع و لزوم حمایت از‌اشخاص ثالث، قانونگذاران از تزلزل کامل و تاثیر نامحدود بطلان در‌این عقود کاسته و آن‌ها را به تدوین قواعدی در حمایت از‌این‌اشخاص سوق داده تا بطلان را نسبت به آنان قابل استناد ندانند؛ اگرچه سکوت مقنن گاه به اعمال قواعد عام منجر خواهد شد. در فصل نخست به تاثیر بطلان شرکت و اعمال و تصمیمات آن‌ها بر‌اشخاص ثالث پرداخته‌ایم. که خواهیم دید، اثر قهقرایی بطلان به انحلال تعدیل می‌یابد. فصل دوم به ورشکستگی، به ویژه بطلان قرارداد ارفاقی و ابطال و فسخ قراردادهای تجاری متوقف در دوره توقف می‌پردازد، که اثر بطلان گاه در حد فسخ تنزل‌یافته است. فصل سوم بطلان سایر قراردادهای تجاری موضوع قانون تجارت را مدّ نظر قرار می‌دهد، که در آن‌ها اصولاً به دلیل فقدان نص، قواعد عمومی‌قراردادها اعمال می‌گردد.